Ana Sayfa » Kıbrıs » 2014 Bütçesi Görüşmeleri Başladı

2014 Bütçesi Görüşmeleri Başladı

Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi, 3 milyar 774 milyon 945 bin Türk Lirası olarak öngörülen 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı'nı görüşmeye başladı.

 
 
2014 Bütçesi Görüşmeleri Başladı


Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi, 3 milyar 774 milyon 945 bin Türk Lirası olarak öngörülen 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı'nı görüşmeye başladı.

Meclis Mavi Salon'da CTP/BG Lefkoşa Milletvekili Birikim Özgür başkanlığında saat 10.20'de başlayan toplantıya Meclis Başkanı Sibel Siber, Maliye Bakanı Zeren Mungan, komite üyesi olan ve olmayan bazı milletvekilleri yanında Sayıştay Başkanı Osman Korahan, DPÖ Müsteşarı Ali Korhan ve ilgili bürokratlar katılıyor.


SİBER BAŞARI DİLEDİ


Toplantının açılışında kısa bir konuşma yapan Meclis Başkanı Sibel Siber, bütçe görüşmelerinin hayırlı olmasını diledi ve bütçelerin devlet yönetiminde ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasında çok büyük önem taşıdığını söyledi.


İyi bir bütçe kadar iyi bir denetimin de olmazsa olmaz olduğunu vurgulayan Siber, komiteye başarı ve iyi çalışmalar diledi.


ÖZGÜR: "BÜTÇE MÜLAHAZALARIYLIA ULUSAL DAVA SULANDIRILAMAZ DENİLEN GÜNLERDEN BUGÜNE...."


Komite Başkanı CTP/BG Milletvekili Birikim Özgür de açılış konuşmasında, bugünden itibaren hazırlanan program çerçevesinde yürütecekleri bütçe çalışmalarının 29 Kasım'da tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.


"Bütçe mülahazalarıyla ulusal dava sulandırılamaz" denilerek bütçenin Meclis'e sevk edilmediği günlerden bugünlere gelindiğine işaret eden Özgür, bugün bütçenin mecliste ele alınarak toplumun bilgisine sunulduğunu kaydetti.


Birikim Özgür, küreselleşme çağında bütçeyi görüşmenin yetmediğini, değişim iradesi doğrultusunda sosyal ve ekonomik kalkınma hedefine bağlı sıçramaları yapabilmeleri için dünyada sürekli gelişen bütçe uygulamalarından haberdar olmak ve niteliği artırmak gibi de bir görevleri bulunduğunu vurguladı.


"KAMU BORÇ STOĞU VE BÜTÇE AÇIĞIMIZ MAASTRICH KRİTERLERİNDE ÖNGÖRÜLENİN 2 KATI"


Avrupa Birliği'nin Maastricht Kriterleri'ne göre kamu borç stokunun yüzde 60'ı, bütçe açığının ise yüzde 3'ü aşmaması gerekirken, KKTC'de kamu borç stoğunun ve bütçe açığının milli gelire oranının bu kriterlerin iki katı dolaylarında seyrettiğini bildiren Birikim Özgür, Türkiye'nin ise daha iyi oranlarla bu kriterleri rahatlıkla karşılayabildiğini anlattı.


"En fazla ekonomik etkileşim içerisinde olduğumuz ülke konumundaki Türkiye'nin bu alandaki başarılarını örnek almalı, halkımızın demokrasi kültürü ile doğru sentezleri yaratarak biz de sürdürülebilir bir toplumsal yapı ve ekonomiye geçişi sağlamalı ve toplumsal varoluşumuzu ekonomik alandaki başarılarımızla taçlandırabilmeliyiz" diyen Birikim Özgür, 2008 küresel finans kriziyle birlikte risklere karşı daha duyarlı bir dünyada yaşadıklarının bilinciyle 2014 yılı bütçesini görüşmeleri ve ortak bir toplumsal vizyonla kamu borç stoku ve bütçe açıklarını azaltmayı öngörmeleri gerektiğini vurguladı.


Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkanı Birikim Özgür, bir yandan kamu harcamalarında dışa bağımlılığı ortadan kaldırmayı hedeflerken diğer yandan istihdam olanaklarını artırmayı ve sosyal alanlarda daha nitelikli hizmetler sunabilecek bir kamu yönetimini tesis etmeyi öngörmek gerektiğini söyledi.


"Etkin maliye politikalarıyla kamu gelirlerinin artırılmasına dönük ciddi bir çaba içerisinde olmamız gerekmektedir" diyen Özgür, eğitimdeki kamunun sorumlu olduğu sosyal hizmet alanlarında ise yapısal sorunları aşmak ve kaynakların etkin ve verimli kullanılmasını sağlamanın acil bir göreve dönüştüğünü; bu gibi alanlarda daha çok kaynak, daha yüksek kalite anlamına gelmediğini anlattı.


"İLKOKULLARDA ÖĞRETMEN SAYISI OECD ORTALAMASININ YÜZDE 20 ÜSTÜNDE"


Buna örnek veren Birikim Özgür, şöyle devam etti:


"İlkokullarımızda öğrenci sayısı OECD ortalaması ile aynı iken öğretmen sayımız OECD ortalamasından yüzde 20 daha yüksektir. AB'nin hazırlattığı raporlarda bu oranlar ışığında öğretmen sayısında kısıntıya gidilmesi önerilmekte, fazla öğretmen sayısı ve yüksek maaşlar nedeniyle kaynakların yüzde 97'sinin işgücüne harcandığından, bunun diğer harcamaları olanaksız kıldığından söz edilmektedir. Hükümetin öğretmen sayısını azaltma veyahut maaşlarını düşürme gibi bir politikası olmasa da şurası bir gerçek ki verimliliği artırma seferberliğine girişmeden salt yeni istihdamlarla sağlanacak geçici çözümler, kamudaki eğitim kalitesini yükseltme olanaklarımızı iyiden ortadan kaldıracaktır. İlköğretimde kendi partimin de görev aldığı 2004-2011 yılları arasında kamuya kayıtlar yüzde 6,5 artarken özele kayıtların yüzde 358 artmış olması tesadüf değildir. Bu tablonun oluşmasının tek bir sebebi vardır o da yapısal sorunlar nedeniyle kaliteyi artırmaya dönük adım atma imkânlarımızın her geçen günle birlikte ortadan kalkmasıdır."


Bu tespitler ışığında, önümüzdeki süreçte başta iktidara ve hiç kuşkusuz sorumlu muhalefete büyük görevler düşecektir."


"SEÇİM EKONOMİSİ UYGULAMAKTAN UZAK DURULMALI"


Birikim Özgür, gelecek yıl yerel seçimlerin yapılacağını hatırlatarak, iktidarın seçim ekonomisi uygulamalarından uzak durması ve bütçenin öngördüğü harcamaların dışında herhangi bir harcamaya yönelmemesi gerektiğini vurguladı.


Özgür, seçimlerin, tüm yerel yönetimlerde mali ve idari yönden sürdürülebilir yapıların oluşmasına vesile olmasının gözetilmesini istedi. Muhalefetin ise popülizm yapmadan, ülke gerçeklerini göz önünde bulundurarak ve ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmesi, köklü reformların takipçisi olması ve iktidarı esasen bu açıdan denetlemesi gerektiğini kaydeden Özgür, 2014'te kaynakların verimli kullanılabileceği koşulların oluşmasını gözeteceklerini söyledi.


Özgür'ün açılış konuşmasından sonra tasarının bütünü üzerindeki görüşmelere Maliye Bakanı Zeren Mungan'ın sunuş konuşmasıyla devam edildi.


KOMİTEDE KİMLER VAR?


Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi'nde CTP-BG Milletvekili Birikim Özgür (Başkan), UBP Milletvekili Ersin Tatar (Başkan Vekili); CTP milletvekilleri Armağan Candan ve Ömer S. Kalyoncu; DP-UG Milletvekilleri Hasan Taçoy ve Hakan Dinçyürek ile UBP Milletvekili Kutlu Evren üye olarak görev yapıyor.


Maliye Bakanı Zeren Mungan, 2014 bütçesinde öngörülen 356 milyon 200 bin TL'lik bütçe açığını, iç kaynaklarla karşılamayı hedeflediklerini söyleyerek, bu öngörüde, yeni yükler getirecek vergi ve fon bulunmadığının altını çizdi.


Mungan, 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı görüşmelerinde yaptığı sunuş konuşmasında, yeni bütçede istihdamın bir araç olarak kullanılmasının önünü tıkadıklarını dile getirerek, 2014 yılında hükümetin yapabileceği istihdam sayısının 360 kişi ile sınırlandırıldığını yineledi. Zeren Mungan, devlet bütçesinden 2014 yılında Sosyal Sigortalara aktarılacak toplam ödeneğin 326.4 milyon TL olduğunu söyledi.


Maliye Bakanı Zeren Mungan, bütçe giderleri içinde en büyük payın, 1 milyar 229,9 milyon TL ile personel harcamalarına ait olduğu bilgisini verdi.


Bütçenin giderleri ile finansmanı arasındaki 356.2 milyon TL'lik açığın iç kaynaklar ile karşılanacağını dile getiren Mungan, 150 milyon TL faiz ödemesinin Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi Yasası uyarınca yapılabilecek borçlanma oranında kullanılmasının ve doğacak açığın yıl içerisinde gelir artışı ve/veya tasarruf ile karşılanmasının öngörüldüğünü söyledi.


Bütçeden en büyük payın eğitime ayrıldığını söyleyen Mungan, 2014 yılında eğitime ayrılan kaynağın yüzde 12.11 oranında artırılarak 515.6 milyon TL'ye çıkarıldığını belirtti. 


Bütçeden ikinci büyük payın çalışma ve sosyal güvenliğe ayrıldığını söyleyen Mungan, 2014 yılında çalışma ve sosyal güvenliğe ayrılan kaynağın yüzde 7.11 oranında artarak 423 milyon TL'ye çıkarıldığını kaydetti. 


Bütçeden üçüncü büyük payın sağlığa ayrıldığını dile getiren Zeren Mungan, 2014 yılında sağlığa ayrılan  kaynağın yüzde 12.70 oranında artışla 250.7 milyon TL'ye çıkarıldığını söyledi. Mungan bu rakamın, toplam bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 6.6'sına karşılık geldiğini belirtti.


BÜTÇE TASARRUFU TEMEL İLKE 


Mungan, bütçenin, ülkenin imkan ve ihtiyaçları doğrultusunda orta vadeli hedeflere yaklaşabilmek amacıyla bütçe disiplini ve cari harcamalarda bütçe tasarrufunu temel ilke edinerek hazırlandığını belirtti. 


Bütçe tasarılarının, üzerinde en fazla konuşulan, tartışılan görüşmelerin yapıldığı toplantılar olarak Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi'nde gerçekleştirildiğini ifade eden Mungan, sürdürülecek yoğun ve özverili çalışmalar sırasında gerçekleştirilecek tüm değerlendirme, eleştiri ve katkılardan yararlanmak istediklerini dile getirdi. 


2014 Mali Yılı Bütçesi hazırlanırken ve hedefler konulurken; Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) artışları, büyüme hızı ve döviz fiyatlarındaki gelişmelerin baz alındığı bilgisini veren Mungan, bütçenin 3 milyar 418 milyon 707 bin Türk Lirası Gelir, 3 milyar 774 milyon 945 bin Türk Lirası Gider ve 356 milyon 200 bin Türk Lirası Bütçe açığı ile Bakanlar Kurulu'nca onaylandığını ifade etti. 


BÜTÇE AÇIĞI İÇ KAYNAKLARLA KARŞILANACAK


Öngörülen bütçe açığının iç kaynaklarla karşılanmasının hedeflendiğini belirten Mungan, bu öngörüde, yeni yükler getirecek vergi ve fon bulunmadığının altını çizdi. 


Mungan şöyle devam etti:


"Bu açığın bizlere önemli görevler yüklediğinin bilincindeyiz. Öncelikli olarak gelirlerimizde ciddi bir performans gösterilmesi kaçınılmazdır. Bu çerçevede de Hükümet programımızın temel unsurlarından biri olan kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması ve ülkede adaletli bir vergi yapısının oluşturulması büyük önem taşımaktadır" 


"Kayıtdışı Ekonomi ile Mücadele Eylem Planı''nın Bakanlar Kurulu'nca onaylanarak sorumlu kurum, kuruluş ile koordinatör kurum ve kuruluşlarca üzerlerine düşen görev ve sorumlulukların takvimlendirildiğini hatırlatan Mungan, dolaylı vergilerden çok dolaysız vergiler, yani gelir ve kurumlar vergisi ve bununla birlikte dolaylı olmakla birlikte önemli bir vergi ayağı olan KDV gelirlerinin temini hususunda ciddi performans gösterme ihtiyacı bulunduğunu belirtti. 


İSTİHDAMIN ARAÇ OLARAK KULLANILMASININ ÖNÜ TIKANDI


İstihdamların bir araç olarak kullanılmasının önü tıkanarak, 2014 yılında hükümetin yapabileceği istihdam sayısının 360 kişi ile sınırlandırıldığını dile getiren Mungan, 75'i öğretmen, geriye kalan 285 kişinin ise geçici olarak değil ihtiyaçlar doğrultusunda kadrolu olarak istihdam edileceğini söyledi. 


Mungan, 2014 Mali Yılı Bütçesinde istihdam yapılacak münhal kadrolarla ilgili ödenek öngörüldüğünü de ekledi.


2014'TE YÜZDE 4 BÜYÜME


Dünya ekonomisinin son bir yılda gösterdiği performanstan bahseden Mungan, 2008 yılında ortaya çıkan ve bütün dünya ülkeleri yanında KKTC'yi de etkisi altına alan küresel ekonomik krizin etkilerinin KKTC ekonomisinde 2009 yılında yüzde 5.5 daralma ile kendini gösterdiğini kaydetti.


KKTC ekonomisinin 2010 yılında yüzde 3.7 büyüdüğünü; 2011 yılında yüzde 3.6, 2012 yılında yüzde 2.8 ve 2013 yılında ise yüzde 2.2 büyüme olacağının tahmin edildiğini ekledi. 


Mungan ekonomideki gelişmelerle ilgili şu bilgileri verdi: 


"Devlet Planlama Örgütü verilerine göre; 2014-2016 Program döneminde ise büyüme rakamları, 2014 yılı için yüzde 4.0, 2015 yılı için yüzde 3.8 ve 2016 yılı için ise yüzde 3.7 olarak tahmin edilmektedir. Bu bağlamda 2014-2016 Program döneminde ortalama yüzde 3.8 büyüme olacağı tahmin edilmektedir. 


Cari fiyatlarıyla; 2010 yılında 5,614.1 milyon TL olarak gerçekleşen Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'nın, 2011 yılında 6,322.0 milyon TL,  2012 yılında 7,018.9 milyon TL ve 2013 yılında ise 7,618.6 milyon TL olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir.


2014-2016 Program döneminde ise Cari fiyatlarıyla Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'nın; 2014 yılında 8,429.8 milyon TL, 2015 yılında 9,086.4 milyon TL ve 2016 yılında ise 9,771.1 milyon TL olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir."


E-DEVLETTE ÖNEMLİ MESAFE KAYDEDİLDİ


Üretime yönelik bir ekonomi oluşturmak ve yatırımları teşvik etmek amacıyla; alt yapı, haberleşme, içme ve sulama suyu projeleri ile reformların yapılması yönünde adımlar atılarak elektronik devlet çalışmalarında oldukça mesafe alındığını belirten Mungan, e-Devlet bünyesinde e-Maliye kapsamındaki dairelerde otomasyona geçiş çalışmalarının ilk basamağı kapsamında otomasyon projesinin ihale aşamasına getirildiğini kaydetti. 


VERGİ DAİRESİ YENİ BİNASINA TAŞINACAK


Maliye Bakanı Mungan şöyle devam etti:


"Diğer yandan, Lefkoşa'da Gelir ve Vergi Dairesi ile Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi bina inşaatları tamamlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin yardımları ile bütünlüklü bir proje anlayışı ile yapılandırılan Gelir ve Vergi Dairesi ile Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi binalarında çağımızın gereklerine cevap verebilecek şekilde 2014 yılı başından itibaren halkımıza hizmet sunmaya başlanacaktır."


İÇ BORÇLAR İÇİN 150 MİLYON TL EK ÖDENEK


KKTC Devlet iç borçlarının faiz ödemelerinin yapılabilmesi amacıyla 150 milyon TL ödenek öngörüldüğünü söyleyen Maliye Bakanı Mungan, devlette çalışan personelle ilgili devletin bir işveren sıfatı ile ödediği Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Primi giderleri için öngörülen 41.4 milyon TL'den ayrı olarak, Sosyal Sigortalar Yasası ve Sosyal Güvenlik Yasası kapsamında Üçüncü Ayak Devlet primleri için 145 milyon TL, yine sosyal sigortalara özel uygulamalar ile ilgili yapılan ödeme için 70 milyon TL ödenek öngörüldüğünü belirtti." 


SOSYAL SİGORTALARA AKTARILACAK TOPLAM ÖDENEK 326,4 MİLYON TL


Mungan şöyle devam etti:


"Ayrıca, Sosyal Sigortaların içinde bulunduğu gelir gider dengesizliğini gidermek üzere 2012 yılı bütçesinde yer alan 62 milyon TL katkı, 2013 yılında 65 milyon olarak yer almış ve 2014 yılı bütçesinde de 70 milyon TL olarak öngörülmüştür. Böylece, Devlet Bütçesinden 2014 yılında Sosyal Sigortalara aktarılacak toplam ödenek 326.4 milyon TL olarak yer almıştır. 


Kesin Hesap Yasa Tasarısı görüşülecek olan 2012 yılı bütçesinde, bütçe giderleri 2,964.3 milyon TL, bütçe gelirleri 3,140.5 milyon TL olarak gerçekleşirken, bütçe dengesi 176.2 milyon TL fazla olarak ortaya çıkmıştır. 


Sözkonusu bütçe fazlası, Ercan Devlet Hava Limanı'nın özelleştirilmesinden elde edilen 236,7 milyon TL gelirle sağlanmış olup, özelleştirme geliri hariç tutulduğunda 60,5 milyon TL bütçe açığının söz konusu olduğu görülmektedir."


2013 YILI BÜTÇESİ YILSONU GERÇEKLEŞME TAHMİNİ


Mungan, 2013 Yılı Bütçesi yılsonu gerçekleşme tahminiyle ilgili şu bilgileri verdi:


"2013 yılsonu itibarıyla;Bütçe Giderlerinin  3 milyar 211.6 milyon TL,Bütçe Gelirlerinin  3 milyar 109.8 milyon TL,Bütçe Açığının             101.8 milyon TL,olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz."


2013 yılı bütçe öngörüsünde 290.3 milyon TL olarak öngörülen bütçe açığının yıl sonunda 101.8 milyon TL olarak gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini belirten Mungan, "2013 yılında yaşanan seçimlerin de etkisiyle bütçe disiplinin dışına çıkılan sapmalar olmasına rağmen, faiz ödemelerinin sınırlı seviyede tutulması ve yılın ikinci yarısında alınan önlemlerle yılsonu açığının yükselmesinin önüne geçilmiştir" dedi.


Mungan, bu tahminler doğrultusunda 2013 yılı başlangıç bütçesine göre; bütçe giderlerinin yüzde 7.22,  bütçe gelirleri ise yüzde 1.39 oranında azaldığını; böylece 290.3 milyon TL olarak öngörülen 2013 yılı bütçe açığı yüzde 185.26 azalma ile 101.8 milyon olarak ortaya çıktığını kaydetti. 


2014 MALİ YILI BÜTÇESİ


Mungan, konuşmasının devamında, 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı ile; sürdürülebilir kamu finansman dengesinin kurulması; kamunun etkinliğinin ve özel sektörün rekabet gücünün artırılması, üretime dayalı büyümenin artırılması ve istihdamın önünün açılması, mali disiplinin sağlanarak devam ettirilmesi, yapısal tedbirlerin uygulamaya konulması, ekonominin istikrarlı bir hale getirilmesi, mevcut kaynakların üretken alanlara yönlendirilmesi, gelir artırıcı tedbirler yanında harcama disiplininin sağlanarak kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanılmasının amaçlandığını söyledi.


"Hedefimize ulaşabilmek için kamu harcamalarında verimlilik de dikkate alınarak cari nitelikli harcamalarda tasarrufa gidilmesi ve israf önleyici tedbirlerin alınacağı esası kabul edilmiş ve kaynak dağılımında etkinlik artırılarak kamu finansman dengesinin iyileştirilmesine özen gösterilmiştir" diyen Mungan, 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı'nın detaylarıyla ilgili şu bilgileri verdi:


"2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı Bakanlar Kurulu'nda 3 milyar 774 Milyon 945 Bin Türk Lirası olarak onaylanmıştır. Bu bütçe büyüklüğünün dağılımı şöyledir:


Personel Harcamaları      1,229.9 milyon TLSosyal Güvenlik Kurumu Devlet Primi Giderleri       61.1 milyon TLMal ve Hizmet Alımı         272.4 milyon TLFaiz Giderleri                                                                150.0 milyon TLCari Transferler       1,581.7 milyon TLSermaye Giderleri                                                         187.5 milyon TL Sermaye Transferleri                                                    81.2 milyon TLBorç Verme                                                                 16.0 milyon TLYedek Ödenekler                                                        195.1 milyon TL'dır


Toplam Bütçe Büyüklüğü içinde oransal paylar ise şöyledir:Personel Giderleri                               yüzde 32.58Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Primi                       yüzde 1.62Mal ve Hizmet Alımı Giderleri                               yüzde 7.22Faiz Giderleri                                                                               yüzde 3.97Bütçe Cari Transferleri         yüzde 41.90Sermaye Giderleri               yüzde  4.97Sermaye Transferleri           yüzde  2.15Borç Verme                       yüzde 0.42Yedek Ödenekler               yüzde 5.17


Bütçenin Finansmanına bakacak olursak;


2014 Mali Yılı Bütçe Gelirleri 3 milyar 418 milyon 707 bin TL olarak öngörülmüştür.Mahalli Gelirler,       1,876.0 milyon TLFiyat İstikrar Fonu Gelirleri,          472.9 milyon TLDiğer Fon Gelirleri,               49.4 milyon TLDöner Sermaye Gelirleri,                    5.4 milyon TLTürkiye Cumhuriyeti Yardımları,                                         565.0 milyon TL (Yatırımlar 188 milyon TL, Savunma 237 milyon TL, Reel Sektör 140 milyon TL) Türkiye Cumhuriyeti Kredileri,       450.0 milyon TL" 


AÇIK İÇ KAYNAKLARLA KARŞILANACAK  


Bütçenin giderleri ile Finansmanı arasındaki 356.2 milyon TL'lik açığın iç kaynaklar ile karşılanacağını dile getiren Mungan, 150 milyon TL faiz ödemesinin Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi Yasası uyarınca yapılabilecek borçlanma oranında kullanılmasının ve doğacak açığın yıl içerisinde gelir artışı ve/veya tasarruf ile karşılanmasının öngörüldüğünü söyledi.


Mungan gelirlerin bütçe hacmine göre oranıyla ilgili şu bilgileri verdi:


"Mahalli Gelirler       yüzde 54.88Fiyat İstikrar Fonu Gelirleri      yüzde 13.83Diğer Fon Gelirleri       yüzde 1.44Döner Sermaye Gelirleri       yüzde 0.16T.C. Yardımları       yüzde 16.53T.C. Kredileri        yüzde 13.16İç Kaynaklar         yüzde 9.44


Buna göre Bütçe Yasa Tasarısında öngörülen gelirlerin yüzde 26.89 'u TC Yardım ve Kredilerinden oluşmaktadır. Bu oran 2009 yılı bütçe yasasında yüzde 23,49, 2010 yılında yüzde 33,80, 2011 yılında yüzde 27.94, 2012 yılında yüzde 25.05 ve 2013 yılında ise yüzde 27.35 düzeyinde yer almıştır."


Maliye Bakanı Mungan, gelirlerin artırılmasına bağlı olarak hedeflerin tutturulması sonucu, ülkenin ihtiyacı olan projelerin hızla hayata geçirilmesini hedeflediklerini belirterek, bu bağlamda, reel sektör ile yatırımlara hız kazandırılarak, üretimi ve buna bağlı olarak istihdamı artırmayı amaçladıklarını söyledi.


EN BÜYÜK PAY EĞİTİMİN, İKİNCİ BÜYÜK PAY ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİĞİN


Bütçeden en büyük payın eğitime ayrıldığını söyleyen Mungan, 2014 yılında eğitime ayrılan kaynağın yüzde 12.11 oranında artırılarak 515.6 milyon TL'ye çıkarıldığını belirtti. 


Mungan bu rakamın, toplam bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 13.66'sına tekabül ettiğini kaydetti.


Bütçeden ikinci büyük payın çalışma ve sosyal güvenliğe ayrıldığını söyleyen Mungan, 2014 yılında çalışma ve sosyal güvenliğe ayrılan kaynağın yüzde 7.11 oranında artarak 423 milyon TL'ye çıkarıldığını kaydetti. 


Bu rakamın, toplam bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 11.2' sine tekabül ettiğini ifade eden Mungan, "30 binin üzerinde Sosyal Sigortalar ile 9 bin civarında muhtaç yoksullar, malüller, malül gaziler, şehit aileleri, şehit ebeveynleri, özürlüler ve benzeri diğer ödemeler olmak üzere yapılan transferler için 396.3 milyon TL ödenek ayrılmıştır" dedi.


SAĞLIĞA 250 MİLYON TL 


Bütçeden üçüncü büyük payın sağlığa ayrıldığını dile getiren Mungan, 2014 yılında sağlığa ayrılan  kaynağın yüzde 12.70 oranında artışla 250.7 milyon TL'ye çıkarıldığını söyledi. Mungan bu rakamın, toplam bütçe giderlerinin yaklaşık yüzde 6.6'sına karşılık geldiğini belirtti.


"2014 Yılı Mali Bütçesiyle reel kesimi desteklemeye devam ediyoruz" diyen Mungan, bu amaçla esnaf kredi faiz desteği, tarımsal kredi faiz desteği, ihracat desteği, teşvik ödemeleri ve yüksek öğretime katkı için ayırdığımız kaynağın yüzde 133.3 oranında artışla 140 milyon TL'ye yükseltildiğini dile getirdi.


Maliye Bakanı Mungan şöyle devam etti:


"Altyapı çalışmalarına, reel sektörün kalkınma ve istikrarına yönelik giderlerin karşılanmasına, kamu kaynaklarıyla da desteklenerek rekabet gücünün artırılmasına olanak sağlamak üzere 60 milyon TL olan bütçe ödeneği 2014 Mali Yılı Bütçesinde yüzde133.3 artırılarak 140 milyon TL'ye yükseltilmiştir. Reel sektör kaynak dağılımı; Turizm Sektörüne 41.8 milyon TL, Yüksek Öğretim Sektörüne 64.7 milyon TL, Tarım Sektörüne 10.2 milyon TL, Sanayi ve Ticaret sektörüne 13.5 milyon TL ile Diğer Sektörlere 9.8 milyon TL olarak öngörülmüştür.


2014 yılında reel sektör dahil tarımsal destek ödemelerine ayrılan kaynak artırılmıştır. 2013 yılında toplam 117.5 milyon TL olan başlangıç ödeneğini 2014 yılında 140.2 milyon TL'ye çıkarıyoruz. Tarım ve Enerji sektörüne ayrılan toplam tutarı ise yüzde 36.41 artırıyoruz. 2013 yılı ödeneği 158.4 milyon TL iken 2014 yılında 216 milyon TL ödenek öngörüyoruz. 


2014 Mali Yılı Bütçesi kapsamındaki kurumların yatırım ödeneklerini 2013 başlangıç ödeneğine göre yaklaşık yüzde 22.44 artırarak 396.9 milyon TL'ye çıkarıyoruz." 


Ödemeler dengesinde milyar doları aşan ithalata karşın sınırlı düzeyde kalan ihracat rakamları nedeniyle oluşan dış ticaret dengesi açığının turizm ve eğitim hizmet dışsatımı ile görünmeyen işlemler ve sermaye hareketleri ile azaltılabileceğine işaret eden Mungan, bütçede mali disiplinin sağlanması yönünde gösterdikleri çabaların daha da ileriye götürülmesi için çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceklerini vurguladı.


Mungan, dünyada yaşanan ekonomik kriz ve KKTC'ye etkilerinin dikkate alınarak, bütçe imkanları içerisinde halen kamuda çalışanların ve emeklilerin enflasyon nedeniyle gelirlerinde yaşayacakları kayıpların karşılanması konusunun da bütçede yerini aldığını söyledi. 


TEŞVİK UYGULAMALARI SÜRECEK


2014 Mali Yılı Bütçesi ile sürdürülebilir bir kamu finansman dengesini kurmak ve gerekli yapısal tedbirleri uygulamaya koyarak; ekonomide sürdürülebilir kalkınma sürecini sağlamak ve buna paralel olarak üretime dayalı büyümeyi gerçekleştirmeyi amaçladıklarını dile getiren Mungan, ekonomik düzen içinde, özel sektörün gelişmesi ve özel yatırımların istihdam yaratıcı etkisini arttırmak için gerekli teşvik uygulamalarının sürdürüleceğini ifade etti. 


Mungan, reel sektörü desteklemek amacıyla çeşitli sektörler ile küçük esnaf ve sanatkar ile çiftçi ve hayvancılara bankalar aracılığı ile sıfır ve düşük faizli kredilendirme imkanları sunulacağını belirtti.


"Devletin yaptığı harcamaların temel kaynağı vergilerdir ve vergi önemli bir maliye politikası aracıdır" diyen Mungan, hükümetin mevcut vergi sistemini daha çağdaş daha bilimsel ve daha adil bir yapıya kavuşturmayı, yatırımları ve istihdamı destekleyerek sürdürülebilir, ekonomik büyümeye katkı sağlayan uygulanabilir bir vergi sistemini oluşturmayı hedeflediğini kaydetti. 


VERGİ YASALARI YENİDEN DÜZENLENECEK


İyi bir vergi sisteminin en önemli özelliğinin kuvvetli, etkin bir vergi idaresi olduğuna işaret eden Mungan bu nedenle mükellefleri de yakından ilgilendiren başta Vergi Usul Yasası olmak üzere tüm vergi yasalarının etkinlik, basitlik ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda ticari hayattaki gelişmelere de uygun şekilde yeniden düzenleneceğini söyledi.


Mükelleflerin vergi yükünü azaltmak ve yatırımları teşvik etmek amacıyla reel sektörü desteklemek, küçük esnaf ve sanatkarlar ile çiftçi ve hayvancılara yönelik yurtdışından sağlanan bağış ve yardımlarla finanse edilen projelerle ilgili anlaşmaları pul vergisinden istisna tuttuklarını anlatan Mungan, vergi mükelleflerine daha etkin hizmetler sunabilmek amacıyla personel eğitimi üzerinde titizlikle durduklarını söyledi. 


Mungan, Gelir ve Vergi Dairesi'nin de mükelleflere daha hızlı daha çağdaş ve daha güvenilir hizmet sunabilmesi için 2014 yılı başından itibaren yeni binasına taşınacağını belirtti. 


YENİ NESİL ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARI KULLANILACAK


Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlarla ilgili alt yapı çalışmaları ve personelin eğitimi hususunda gerekli tüm adımların atıldığını söyleyen Mungan, pos cihazının yazarkasa işlemi gördüğü bu sistemde mükelleflere işlem kolaylığı getirileceğini ve mali açıdan daha hızlı ve kolay takip sağlanacağını ifade etti.


KAYIT DIŞI EKONOMİYLE MÜCADELE EDİLECEK


Kayıt dışı ekonomi ile mücadele edileceğini kaydeden Mungan, vergi denetiminde etkinlik ve mükelleflerin vergi bilincini geliştirme konuları üzerinden durulacağını belirtti.


Maliye Bakanı Mungan, etkin ve güçlü vergi denetimi için personelin eğitimine hızla devam etmeyi, teknolojik alt yapıyı süratle geliştirmeyi ve vergi denetimlerini artırmayı; vergi bilincini geliştirmek amacıyla mükelleflere rehber ve broşür dağıtmayı planlıklarını sözlerine ekledi. 


Mungan şöyle devam etti:


"İş hacmi daralan mükelleflerin durumlarını değerlendirebilecek şikayetlerini dinleyebilecek ve daha uygun vergilendirmeye tabi tutulmalarını sağlayacak vergi takdir ve itiraz komisyonları kurmayı planlıyoruz.


Gelir ve Vergi Dairesinin yeniden yapılandırılmasını ve güçlendirilmesini sağlamak amacıyla çalışmalar yapılacaktır. Teknolojik yeniliklerle mükelleflerini daha iyi tanıyan ve hizmet sunan ve aynı zamanda ödevlerini yerine getirmeyen mükellefi de daha yakından izleyen ve yaptırım uygulayan bir vergi politikası hedeflenmektedir.


Vergi sisteminin daha basit, daha sade ve daha uygulanabilirliğini sağlamak amacıyla çalışmalar yapmayı planlıyoruz. Vergi sistemini tüm mükelleflerine aynı ölçüde yaklaşan özellikle yatırımcılar için öngörülebilirliği artıran bir yapıya kavuşturmayı hedeflemekteyiz."


11 Kasım'da Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edilen "İyi İdare Yasası" kapsamında kişilerin Bakanlık başvuruları anlık ve başvuruyu alan kişinin de belirtildiği şekilde belge verilerek kayıt altına alındığına işaret eden Mungan, hükümetin aldığı kararlar çerçevesinde özellikle RHA'ların kullanımı, temsil ve akaryakıt vb. harcamalarda en üst düzeyde tasarruf ilkelerine riayet edildiğini belirtti.


UBP Lefkoşa Milletvekili Ersin Tatar, kamudaki mesai saatlerinin, verimlilik dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi. Tatar, kendi dönemlerinde tek mesai uygulamasına geçildiğini ancak ek mesai giderlerinin azalmadığını belirterek "Ben birilerini suçlamıyorum ama bu gerçekten bir haksızlık, adaletsizlik değil mi?" diye sordu.


Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi'nde 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı görüşmelerinde Maliye Bakanı Zeren Mungan'ın sunuş konuşmasından sonra söz alan Komite Başkan Yardımcısı, UBP Lefkoşa Milletvekili Ersin Tatar, bütçe hazırlamak için özverili çalışmalar yapanları kutlayarak son yıllarda alınan önemli ve can yakıcı tedbirlerin meyve verdiğini, Bakan'ın sunuşundan da gördüklerini ve bundan memnun olduklarını söyledi.


Tatar, KKTC'nin alınan tedbirler ve yapılan çalışmalarla mali ve ekonomik anlamda bir istikrara kavuştuğunu belirterek, bu önlemlerin program çerçevesinde devam edeceğinin söylenmesi gerektiğini kaydetti.


Fonlara el atılacağının görüldüğünü belirten Ersin Tatar, 13. maaşların nasıl ödeneceğinin tartışılmaya başlandığını; bir yol bulunacağını söyledi.


Ersin Tatar, "Ben emekliye vergi getirmiş bir bakanım ve neler çektiğimi bilirim. Emekliler Cemiyeti Başkanı Mustafa Tolga aylarca güne her sabah bana bir şeyler söyleyerek başlardı ama altı aydır sesi çıkmıyor, nerdedir. Ben de bugün ona seslenmek isterim. Bu bütçede emeklilik fonları için kalem konulup konulmadığına bakıyor mu?" diye konuştu.


Tatar, emekli maaşlarından vergi konusunda geçmişte çıkan mahkeme kararıyla ilgili yorumlar yaptı. 


Yeni Kamu Görevlileri Yasası'nın ne zaman çıkacağını soran Tatar, üçlü kararnameyle atamalarda hatalar yapıldığını böylece kaynakların çarçur edildiğini ve yanlışlar yapıldığını belirterek, "Bunlar kimseye yarar sağlamaz, sizi parti içi yıpratacak bu gibi şeylere bir an önce son verin" tavsiyesinde bulundu.


Kamuda çalışma saatleriyle ilgili hükümetin ne yapacağını soran Tatar, ek mesai giderlerinin azalmadığını; kamudaki ek mesaileri herkesin eğil 3-4 bin kişinin aldığını; kendi dönemlerinde Gümrük'te bazı tedbirler aldıklarını ancak ek mesai giderlerinde bekledikleri azalmanın olmadığını anlattı.


"Ben birilerini suçlamıyorum ama bu gerçekten bir haksızlık, adaletsizlik değil mi?" diye soran Ersin Tatar, kamudaki mesai saatlerinin değişmesine rağmen ek mesai giderleri azalmamışsa, devleti yönetenlerin buna bir çare bulması gerektiğini söyledi.


Tatar, 2014 bütçesinde 58 milyon TL ek mesai gideri öngörüldüğünü ancak incelenirse bu parayı alanın 18 bin devlet çalışanından 4'te 1'i bile olmadığının görüleceğini belirtti. 


Tatar, kamu reformu hedefleri arasındaki "Kamuda çalışma saatleri, verimlilik dikkate alınarak düzenlenecektir" ibaresinin çok önemli olduğunu ve bu konuda bir şeyler yapılması gerektiğini ifade etti.


Bütçeler konusunda herkesin günün sonunda Maliye'nin kapısını çalmayı alışkanlık haline getirdiğini belirten UBP Lefkoşa Milletvekili Ersin Tatar, Sosyal Sigortalar'a her ay Maliye'den önemli rakamlar ödendiğini ancak yine de 100 milyon lira açık bulunduğunu bildirdi.


Tatar, KKTC devletinin erdeminin, büyüklüğünün ve halkına hizmetlerinin de bütçe görüşmeleri sırasında dile getirmek gerektiğini ifade ederek, bütçenin gayri safi yurt içi hasılanın yarısı kadar bir bütçeyle, Türkiye'nin de desteğiyle birçok şey yapıldığını anlattı.


Belediyelerin sıkıntılarına da değinen Ersin Tatar, katkı paylarının nüfus ve yüzölçümüne göre yeniden değerlendirilmesini istedi.


Tatar, reformlar zamanında gerçekleşmezse çok şeyin havada kalarak sıkıntı yaratacağını belirterek, Maliye Bakanı'nı zor işlerin beklediğini; ekonomik programdaki birçok konunun da yapısal bozuklukların ortadan kalkması, ekonomik büyüme için en kısa zamanda gündeme gelmesi gerektiğini söyledi.


Kıdem tazminatı konusundaki hedefin zor olduğunu ve tepkilerin de olabileceğini belirten Ersin Tatar, "Ama sen eğer iktidarsan erksen bunları gündeme getirip yapacaksın" dedi.


Tatar, "Bu bütçede Elektrik Kurumu'nun görev zararları ile ilgili bir ödeme de yok. Benim zamanımda saati kesmek için kapıda beklerlerdi" şeklinde bu sabah attığı Twit'i de okuyarak yorumlar yaptı. 


Ercan ihalesine de değinen Ersin Tatar, verilen taahhüdün çiğnenip geçilemeyeceğini söyledi. Tatar, yargının Ercan'daki vergi meselesiyle ilgili davada daha çabuk, hassas ve ülke menfaatlerini düşünerek duyarlılık gösterirse memnun olacaklarını ifade etti.  


Sigorta ve ihtiyat sandığı ödemelerini yapmayan kurumların borçlarının çok yükseldiğini belirten Ersin Tatar, "Bu devletin en önemli sorunlarından biri de iç borçlanmadır. 3.5 milyar TL iç borç stoku var" dedi.


"Kendi kendimizi yönetirken denetimin önemini vurgulamak isterim" diyen Tatar, İhtiyat Sandığı'nın 1.5 milyon liraya çıkan devletten alacakları için bir şeyler yapılmasını istedi. 


İyi bir performans sergilenerek reel gelirlerin arttığını belirten ve bundan dolayı Gelir ve Vergi Dairesi'ni kutlayan Tatar, kendi bakanlığı döneminde başlanan dairenin yeni binasının bitmesi için müteahhidin taahhüdünün 15 Kasım 2012 olduğunu ancak bugüne dek binanın bitmediğini söyledi. Tatar, iyi donanımlı bir binanın vergi kaçaklarının önlenmesi ve ekonominin kayıt altına alınması için önemli olduğunu anlattı.


MUNGAN YANITLADI: "EMEKLİLERLE İLGİLİ VERGİ VE GERİ ÖDEME İÇİN BÜTÇEDE İMKAN YOK"


Maliye Bakanı Zeren Mungan, Tatar'ın konuşmasını yanıtlamak için söz aldı ve emeklilere vergilerin geri ödenmesi konusunda "Eğer geri ödeme yapılacaksaydı, bunun zamanında yapılması lazımdı. Kamu çalışanlarına 2013 ilk yarısı için 100 TL avans ödenmesiyle ilgili yasa tasarısı hazırlamamız lazım. Aksi halde yıl sonunda kesinti gerekir. Demek istediğim zamanında iş yapmamız lazım" dedi.


Mungan, "Emeklilerle ilgili vergi ve geri ödeme için bütçemizde bir imkan yok. Zamanında verilen sözler yerine getirilmeliydi. Sözlerin bizim üzerimizden yerine getirmenin doğru olmadığını düşünüyorum" diye konuştu.


Kamu Görevlileri Yasası ve üçlü kararnameler konusunda çalışmaların sürdüğünü; yeni düzenlemelerin son olarak elden geçirildiğini ve kısa zamanda meclis gündemine geleceğini bildiren Mungan, çalışma saatleriyle ilgili Tatar'ın kaygılarına katıldığını belirtti.


Yemek arası olmadan, masasında yemek yiyerek nasıl kamu hizmeti verilebileceğini halkın takdirine bıraktığını kaydeden Zeren Mungan, belediyelerle ilgili düzenlemeleri olabildiğince gerçekçi yapmaya çalıştıklarını vurguladı. 


Mungan, yerel gelirlerde ciddi artış bulunduğunu belirterek, belediyelere oransal bir artış öngörmediklerini; ancak rakamsal olarak belediyelere verilecek rakamın büyüdüğünü anlattı.


Maliye Bakanı Zeren Mungan, Ercan ihalesini alan firmanın 16 milyon Euroluk KDV ödemeyip mahkemeye başvurduğunu hatırlatarak, devletin de eylül ayında bankalardan yaptığı 30 milyon TL'lik borçlanmayı buradan gelecek parayla ödemeyi planladığını ancak mahkeme sürecinin devam ettiğini; bunun üzerine devletin borcunu faiziyle birlikte 31 milyon TL civarında bir rakamla ödediğini belirtti.


Zeren Mungan, Ercan'daki sözleşmede eksiklikler bulunduğunu ancak kiralama yapılırken kiralar ve kiralama vasıtasıyla ilgili gelirlerin devlet bütçesinde yer almamasının çok ciddi bir devlet kaybı olduğunu söyledi.


Fonların zaten bütçede olduğunu, yasal bir düzenleme yapılacağını; ayrı kalem olarak yazılsa da tüm harcamaların bütçe üzerinde yapıldığını; şu anda öngörülenin "fonların bütçenin diğer kalemleri gibi gösterilmesi" olduğunu; buna istisna Teçhizat Fonu ve Güç-Kur fonu olabileceğini belirtip Onkoloji Hastanesi için de fonların kullanılacağını aktaran Mungan, bunun önemini vurguladı.


Kamu kurumları arasındaki mahsuplaşma için belediyelerin yeterli durumda olmadığını; onların ayrıca düşünülmesi gerektiğini kaydeden Maliye Bakanı Zeren Mungan, uzlaşarak ve faizleri ödeyerek rakamın büyümesinin önlenmesi için çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.


VERGİ DAİRESİ BİNASI YARIN BİTİYOR


Gelir ve Vergi Dairesi'nin yeni binasının bir yıl önce bitmesi gerektiğini ancak yetişmediğini; yarın itibarıyla binanın biteceğini ve teslim edileceğini açıklayan Mungan, binadaki donanım hazırlıklarından sonra yeni yılda halka teknolojiyi de kullanarak hizmet vermeye başlanacağını bildirdi.


Bütçe gerçekleşme oranlarına değinen Maliye Bakanı Mungan, bütçedeki öngörülerin buna uygun yapıldığını; KDV gelirlerinde bütçe ödeneğinin oldukça gerisinde bir rakam göründüğünü anlattı.


"BÜTÇE VERİLERİ YANINDA İSTİHDAM VE SOSYAL YARDIMLAR DA WEB'E GİRİYOR"


Bakanlığın web sayfasında bütçedeki durumun düzenli yayımlandığını hatırlatan Bakan Mungan, her türlü veriyi paylaşmaya hazır olduklarını; istihdamlar ve sosyal yardımlarla ilgili de bir yeni veri sayfası oluşturmayı planladıklarını açıkladı.


2013 bütçesi öngörüsüyle tadil bütçe arasında yaklaşık 250 milyon TL artış bulunduğunu belirten Maliye Bakanı Zeren Mungan, bunun 200 milyon TL'sinin TC'nin tahsis ettiği yardımların 2012'de kullanılmaması yüzünden 2013'e sarkmasından kaynaklandığını anlattı. Mungan, bu nedenle 2013-2014 bütçesi kıyaslanırsa yüzde 9 artış; tadilli bütçe kıyaslandığında ise yüzde 1 artış görüldüğünü; ancak bunun doğru olmadığını; çünkü mart ayında da 2013 bütçesinden sarkanların tadil edilerek 2014 bütçesine ekleneceğini kaydetti.


Mungan, "Bu yıl alacağımız tedbirlerle kaynakları zamanında kullanmaya dönük düzenlemeler yapacağız" dedi.


Zeren Mungan'ın konuşmasından sonra oturuma yemek arası verildi.


Ulusal Birlik Partisi (UBP) Lefkoşa Milletvekili ve Ekonomi ve Maliye Bütçe ve Plan Komitesi Başkan Vekili Ersin Tatar, elektriğe zam yapılması gerektiğini ancak, önceden tedbir alınmış olsaydı bugün yapılan kadar büyük bir elektrik zamma gerek kalmayacağını söyledi.


Bütçe görüşmelerinin öğlen arasından sonra yapılan ikinci oturumda ilk sözü alan Tatar, bütçede görülen 356 milyon TL açığın 150 milyon TL'lik kısmının faiz olduğunu ve bu kısmın piyasalardan borçlanılacağını söyleyerek geriye kalan 206 milyon TL açığın ciddi bir rakam olduğunu söyledi. 


Bütçedeki harcama kalemlerinin enflasyon gibi nedenlerle artması halinde bütçeye ciddi bir yük bineceğini söyleyen Tatar, Maliye Bakanlığı'nın 2014 yılında çok iyi performans göstermek durumunda olduğun belirtti.


Tasfiye edilmiş bankaların alacaklarının 10 yıldır tahsil edilememesinin kabul edilebilir bir durum olmadığını söyleyen Tatar, bu nedenle kamunun 100 milyon Dolardan fazla alacağının da tahsil edilemediğini belirtti.


Tatar, kaçakçılık konusuna da değinerek Gazimağusa Serbest Bölgesi'nde büyük ölçekli kaçakçılıklar olduğunu ifade ederek bu olayların üzerine gidilmesini istedi.


Devlet Emlak Malzeme Dairesi'nin yatırım yapılmak üzere arazi kiraladığını ancak bunların bir bölümüne yatırım yapılmadığını belirten Tatar bu konunun da üzerinde durulmasını istedi.


Elektrik zammının KKTC için bir "şok" olduğunu belirten Tatar, bunu ödeyemeyecek vatandaşlar olduğunu kaydetti.


Tatar, Elektrik Kurumu'nun yılda 700 milyon TL ciroya sahip olduğunu ve yüzde 20 zamla halkın cebinden 140 milyon TL para çıkacağını dile getirdi.


Zam yapılması gerektiğini ancak önceden tedbirler alınmış olsaydı böyle bir zamma gerek kalmayacağını belirten Tatar, Türkiye ile imzalanan Ekonomik Protokol'de, KIB-TEK'le ilgili öngörülen tedbirleri sıraladı.

Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkanı, CTP Lefkoşa Milletvekili Birikim Özgür, elektrikte bütünlüklü bir projenin şart olduğunu vurguladı.


Özgür, bugün elektrik konusunda tarihi bir gün yaşandığını; "4 yıl boyunca her alanda kötüye gidilmesine yol açan icraat süreci yaşayan UBP'nin bugün için elektrik alanını ve diğer kara delik diye tabir edilen belediyeler gibi konuları içinden çıkılmaz bir noktaya getirdiğini" söyledi.


Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi, 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı üzerindeki görüşmelerini öğlen sonra da sürdürdü.


Aradan sonraki oturumda ilk sözü alan Komite Başkanı Birikim Özgür, UBP Lefkoşa Milletvekili Ersin Tatar'ın güzel şeyler söylediğini ama UBP'nin doğru şeyleri uygulamada çok aciz kaldığını savundu. Özgür, "Elektrik alanında maalesef çok vahim bir tabloyla karşı karşıya kalmıştır CTP. Burada yapılması gereken bütünlüklü bir proje oluşturup bu sektörü yeniden yapılandırmak olmazsa olmazdır" dedi.


"CTP DAHA ÖNCE DE ELİNİ TAŞIN ALTINA KOYDU"


Birikim Özgür, CTP'nin daha önceki iktidar döneminde de elini taşın altına koyarak gerekenleri yaptığını; bu dönemde de çağdaş yapılanma için ne gerekiyorsa bunları içeren bir bütünlüklü proje hazırladığını ve bugün Gıda, Tarım ve Enerji Bakanı Önder Sennaroğlu'nun bugün basın toplantısıyla bütünlüklü projeyi halkla paylaştığını söyledi.


12 PROJE 


Elektrikle ilgili 12 alt proje öngörüldüğünü ifade eden Özgür, elektrikteki sıkıntıların uzun süredir sürdüğünü ve kimilerinin popülizm yaptığını; ancak hükümetin projelerini hayata geçirmek için çalışacağını belirtti.


Birikim Özgür, elektrikte arz güvenliğinin tehlike altında bulunduğunu, AKSA'da arıza olunca elektriklerin kesildiğini, Teknecik'teki santralların da ekonomik ömrünü tamamladığını ve önlerini göremediklerinin aşikar olduğunu söyledi.


Arz güvenliği için dünyadaki gibi arz çeşitliliği gerektiğini kaydeden Özgür, konutlarda, sanayide, turizmde ve diğer alanlarda yenilenebilir enerji kullanımını özendirmek için çalışmaları kısa sürede tamamlanacağını bildirdi.


Maliyetlerin düşmesi için enterkonnekte sisteme bağlanma öngörüsünün kayıt altına alındığını ve hızla başlatılacağını belirten Özgür, bu konuda Malta-Sicilya arasında çekilen kablo sistemini örnek gösterdi ve "Biz de benzer bir mantıkla enterkonnekte sisteme bağlandığı maliyeleri yarı yarıya düşürmek için bu projeyi hayata geçirmek zorundayız" diye konuştu.


Birikim Özgür, "Batırılan bir kurumun yapılandırılması için zam yapıldığını önplana çıkarmak çok yanlış, çok popülist bir yaklaşımdır" dedi.


"TAHSİLAT ETKİNLEŞTİRİLECEK"


Alternatif enerji kullanımının en az yüzde 20 düzeyine çıkarılması için yatırımlar teşvik edileceğini belirten Özgür, hem geçmiş borçların hem gelecekteki borçların tahsilatların etkinleştirileceğini; kamu kurum ve kuruluşlarının borçları yapılandırılacağını ve KIBTEK'e ödeneceğini; akıllı sayaç kullanımı için de düğmeye basıldığını, otomatik tarifelendirmenin de geleceğini bildirdi.


Özgür, geçmişte siyasi irade olmadığı için KIBTEK'in zararına çalıştırıldığını ancak bugün bu adımların atılması için hükümette siyasi irade bulunduğunu ifade etti.


"Tüm bunların eksiksiz ve zamanında yapılabilmesi için KIBTEK'i yapılandırmamız şarttır. Mevcut şekliyle bu projeler hayata geçemez" diyen Birikim Özgür, bakanlık bünyesinde enerji politikaları oluşturulabilecek, vizyon saptanabilecek bir birim oluşturulması iradesinin de açıklandığını kaydetti.


"ÜRETİM, İLETİM, DAĞITIM YAPILANDIRILACAK"


KIBTEK'in üretim, iletim ve dağıtım fonksiyonlarının verimli çalışması, gelir-gider dengesinin sağlanması için yapılandırılacağını belirten Birikim Özgür, kurumun bugünkü yapısıyla devam edemeyeceğini vurguladı.


Özgür, özetle "UBP'nin yapmadığını, yapamadığını bu hükümet hayata geçirecektir. Siz 4-5 yıl kimseyi kandırdınız, biz zam yapmak zorundayız. Siz edebiyatını yaptınız, biz icraat yapıyoruz" ifadelerini kullandı.


Birikim Özgür, elektrik sektörünü düzenleyecek ve denetleyecek bir üst kurul oluşacağının da kamuoyuyla paylaşıldığını belirterek, elektrikte bütünlüklü projenin halka hayırlı olmasın diledi.


Özgür, ülkede artık halkın gerçekten kazanacağı icraatları yapmanın zamanının geldiğini ve bunların halkla paylaşıldığını, kendilerinin de bunların takipçisi ve destekçisi olacaklarını vurguladı. 


Birikim Özgür, KIBTEK'in yeniden yapılandırma sürecinin yaşayabilmesi ve çağdaş yapıya kavuşması için, kurumun geliri ve giderini karşılayamaz durumdan kurtulması gerektiğini; bu yüzden tarife ayaklanmalarını son kez yapmak durumunda kaldıklarını söyledi.


Daha sonra CTP Girne Milletvekili Ömer Kalyoncu söz aldı. 

CTP-BG Girne Milletvekili Ömer Kalyoncu, 2011 yılından beri bütçeyle ilgili verilerin tahminle yapıldığını savunarak, bunu vahim bir durum olarak nitelendirdi.

Türkiye'de hesapların 3 aylık sürelerle yapıldığına işaret eden Kalyoncu, KKTC'deki sorunun, DPÖ'ye bağlı kurumların hızlı hareket edememesinden ve DPÖ'de personel arasında bilgi paylaşımı yapılmamasından kaynaklandığını söyledi.


UBP Milletvekili Tatar'ın emeklilerden yapılan kesintiler konusundaki eleştirilerine cevap veren Kalyoncu, Tatar'ın kendi döneminde bu ödemeleri yapmadığını kaydetti. 


Kalyoncu, Elektrik Kurumu'nun "batırıldığını" söyleyerek, UBP döneminde farklı tedbirler alınsaydı bugün böyle bir zam yapılmasına gerek kalmayacağını dile getirdi. 


Kalyoncu bu yüzden elektrik konusu konuşulurken geçirilen serüvene bakılması ve UBP'nin elektrik konusunda yorum yapmayı bırakması gerektiğini ifade etti.


Kalyoncu, geçmişte CTP-BG'ye "çamur attığını" iddia ettiği Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'nu da eleştirdi.


KIB-TEK'in gelir gider dengesine bakıldığında zamdan başka yol kalmadığının görüleceğini söyleyen Kalyoncu, rakamların iyi incelenmesi gerektiğini kaydetti. 


ANGOLEMLİ


TDP milletvekili Hüseyin Angolemli, yaptığı konuşmada, özel sektörde sendika olmaması nedeniyle orada yaşanan olumsuzlukların kamuoyunun bilgisine gelmediğini, gelemediğini söyledi.


Angolemli, devlette ise neyin neden yapıldığına yönelik hiçbir kaydın olmadığını, bütçe yasa tasarısını eleştirmek için elinde veri olmasının zorunluluk olduğunu ifade ederek, bugün elinde DPÖ'nün hiçbir verisinin bulunmadığını kaydetti. 


Hüseyin Angolemli, ülkenin mali sorunu var diye Maliye Bakanı'nın istihdam yapmadığını söylemsinin hiçbir anlam ifade etmediğini, çünkü hala yeni yeni müşavirler yaratıldığını söyledi. Angolemli, yeni atamaların uzmanlığa göre yapılmadığını savundu. 


Angolemli ülkede hiçbir yasanın uygulanmadığın ileri sürerek, bunun nedeninin ülkenin normal bir ülke olmaması olduğunu iddia etti. 


Ülkede polisin işkence yaptığını ancak işkence yapana siyasi idare hiçe sayılarak ve gözünün içine baka baka terfi verildiğini savunan Angolemli, bunun kabul edilemez olduğunu söyledi. 


MUNGAN


Maliye Bakanı Zeren Mungan, saat 15.30'ta Bakanlar Kurulu toplantısına katılmak amacıyla toplantıdan ayrılmadan önce, Hüseyin Angolemli'nin oluruyla o ana kadar yapılan konuşmalara kısaca cevaplar verdi. 


Mungan, özel sektörde özellikle ara eleman yetiştirilmesine önem verdiklerini bunun yapılması halinde özel sektördeki olumsuzlukların ortadan kaldırılacağını ifade etti. 


Mungan müşavirlerle ilgili eleştirilere katıldığını, mümkün olduğunca yeni atamaların eski yetişmiş müşavirler arasında yapılmaya çalışıldığını anlatarak, kamu reformuyla müşavirlik olgusunun ortadan kaldırılacağını söyledi. 


Mungan, yapılmak istenenin müsteşar ve özel kalem müdürlerinin üçlü kararnameyle atanması olduğunu dile getirdi; onun da bakanla gelip gitmesinin öngörüldüğünü  diğer üst kademe yöneticilerinin ise Kamu Hizmeti Komisyonu sınavlarıyla gerçekleştirileceğini kaydetti.


Zeren Mungan, elektrik konusunda neyin ne zaman yapılacağının hazırlanan eylem planında yer alacağını söyledi. 


Mungan, iyi idare yasası ve diğer yasaların uygulanmasıyla ilgili olarak gerekli adımların atıldığını, Maliye Bakanlığı'nın uygulamaya başladığı dilekçe ve dilekçelere yönelik uygulamayı anlatarak, en kısa sürede tüm bakanlıklarda uygulanmaya konulacağını kaydetti. 


Maliye Bakanı Mungan, sözlerine ara vererek Bakanlar Kurulu öncesinde yanıt vermesine olanak sağlaması nedeniyle TDP milletvekili Hüseyin Angolemli'ye teşekkür etti. 


ANGOLEMLİ


Hüseyin Angolemli, Maliye Bakanı Zeren Mungan'ın ayrılmasından sonra konuşmasına devam ederek, Hükümet'in uygulamalar konusunda dikkatli olması gerektiğini söyledi. 


Angolemli, bugün bile hala insanların inşaat artıklarını istediği yere dökebilmesini eleştirerek, "Kimdir bunlara bu izni veren ve kimdir bunları yapanlar" sorusunu sordu. 


Tüm adanın belediyelere dahil edildiğini anlatan Angolemli, bu uygulamanın Anayasa ile koruma altına alınan sahil şeridinin yapılaşmaya açılması sonucunu yarattığına işaret ederek, bunun kabul edilemez olduğunu söyledi. 


Angolemli, belediye başkanlarının yeniden seçilebilmek için talana ses çıkaramadığını, sahillerin parsellendiğini anlatarak, anayasa değişecekse bu uygulamaya ve olumsuzluğa çare üretilmesi gerektiğini ifade etti. 


Hüseyin Angolemli, ülke karayollarında hareket edebilecek araçların ağırlıklarının belli olduğunu ancak, bu konuda herhangi bir denetim yapılmadığını, böyle bir denetimde kaç ağır vasıtanın bu yasa nedeniyle cezalandırıldığı sorusunu sordu. 


Angolemli, trafik kazalarında genellikle suçlunun sürücü olarak kabul edildiğini ancak, çalışmayan trafik ışıklarının da kazalara neden olduğunun bilindiğini anlattı. Hüseyin Angolemli, bu nedenle devletin ne yapıp edip trafik ışıklarının parasını ödemesi gerektiğini söyledi. 


Ülkede özel okullar dışında eğitimin durumunun iyi olmadığını, sendikaların özel çıkar veya para için değil, devlet okullarında eksik öğretmenlerin tamamlanmasıyla ilgili olarak grev yaptığını anlatan Angolemli, halkın bunun kıymetini iyi anlaması ve bilmesi gerektiğini kaydetti.


Angolemli, Hükümet'in eğitim konusunda cimri olmaması gerektiğini ifade ederek, Hükümet'in en büyük paya eğitime verdiğini açıklamasına karşın öğretmen eksiklerinin ortada olduğunu, bunun kabul edilemez olduğunu belirtti. 


Hüseyin Angolemli, sağlık konusunda yeni Hükümet'in sınıfta kaldığını iddia etti. 


Medya'nın her olayı gün yüzüne çıkarmış olsa ülkede pek çok şeyin değişeceğini ifade eden Angolemli, dördüncü kuvvet olarak kabul edilen medya çalışanlarının özgür olmadığını iddia etti. 


Angolemli, medya çalışanları yanında medyanın da bağımsız olmadığını reklam vermemekle tehdit altında olduğunu, bu nedenle medyanın yapması gereken denetimi yapamadığını söyledi. 


Hüseyin Angolemli, Güney Kıbrıs'ta mal bırakıp burada karşılığını alamayan çok sayıda insan olduğunu ifade ederek, bu konuda gerekli çalışmanın başlatılarak Güney'de bırakılan malların dökümünün yapılmasını istedi. Angolemli, böylece kimin malını sattığı halde burada mal aldığının tespit edilebileceğini kaydetti. 


Angolemli, KTFF ile KOP arasındaki yaşananlarla ilgili olarak, sağcı veya solcu olmaya bakmadan rahat olunması gerektiğini söyledi. Türkiye'nin spor ile siyaseti ayırdığını, Güney Kıbrıs'ı tanımasa da spor karşılaşmalarına ses çıkarmadığını ifade eden Angolemli, KTFF Başkanı Hasan Sertoğlu'nun adımlarına destek olunmasını önerisinde bulundu. 


Hüseyin Angolemli, Kıbrıs sorununun konusunda gelinen her konunun Meclis'te tartışılması gerektiğini ifade ederek, gerekirse Dışişleri Bakanı Özdil Nami'nin gerekli bilgilendirmeyi yapmasından yana olduğunu söyledi. 


Angolemli, Meclis'in dışişleri veya cumhurbaşkanı öncüğünde devreye girmesi gerektiğini ısrarla yineleyerek, Kıbrıs Türk hakkının her konuda olduğu gibi bu süreçte hazır olması gerektiğini vurguladı. 


KALYONCU


CTP-BG Milletvekili Ömer Kalyoncu söz alarak, insanın olduğu her yerde siyaset olduğunu, KOP ve KTFF konusunda da siyaset olduğunu ifade ederek, bugün itibarıyla ortada bir gerçeklik bulunduğunu söyledi. 


Kalyoncu, Rum tarafının sürekli isteğinin KTFF'nin KOP üzerinden olmadan dışa açılmasını engellemek olduğuna işaret ederek, bunun nedeninin siyaset olduğunu ve bugün böyle bir durumun ortaya kaldığını kaydetti.


Ömer Kalyoncu, bu durumdan olumsuz bir sonuç çıkmaması için çalışmak gerektiğini ancak, bunun tamamen de olumsuz bir durum olduğun anlamına gelemeyeceğini anlatarak, bunun nedeninin Kıbrıs Türklerinin yıllar önce Kıbrıs (Rum) Cumhuriyeti'ndeki pozisyonunu terk etmemesiyle ilgili olduğunu söyledi. 


Kalyoncu, belki geçmişte yapılması gerekenin hem kavga etmek hem de Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki pozisyonu korumak olabileceğini kaydetti. 


Kalyoncu, Kıbrıs Cumhuriyeti fır hattı sorununa değinerek, fır hattının Türkiye'nin aleyhine sonuçlandığını ifade ederek, Maraş'ın Ercan ile birlikte tartışma konusu yapılmasının kabul edilemez olduğunu söyledi. 


Etnik bir çatışmada insanların öldürülmesinin vahim bir durum olduğunu, ancak en az onun kadar vahim olanın bir toplumun kendi tarihini çarptırması hatta tarihiyle yüzleşmemesi olduğuna işaret ederek, Rum toplumunda tam da böyle bir durumun söz konusu olduğunu anlatan Kalyoncu, Kıbrıs Türk toplumunun ise neredeyse her konuyu tapu demeden tartıştığını ifade etti. İ


Kalyoncu, her şeyin altında siyaset olduğunun unutulmamasını isteyerek KOP konusunda yaşanan sürece de böyle bakmak gerektiğini söyledi.

Ekonomi Maliye Bütçe ve Plan Komitesi toplantısında 2014 Mali Yılı Bütçe Yasa Tasarısı'nın geneli üzerindeki görüşmede DP-UG Lefkoşa Milletvekili Hasan Taçoy da konuştu. 


Taçoy, devlet bütçesinin ayrı ekonominin ise ayrı olgular olduğuna işaret ederek, yatırım kalemleri içinde reel sektöre yapılması öngörülen katkının kendisini memnun ettiğini söyledi. 


Taçoy, hiç beklemeden uygulamanın hayata geçirilmesi gerektiğini ifade ederek, Ercan'ın ulaşım açısından cazibeli hale getirilmesi gerektiğini bunun anlamının da ucuz uçuşların yaratılması olduğunu ifade etti. 


Amacın sadece turist getirmek olması gerekliliği üzerinde duran Taçoy, elektronik satışı savunan biri olarak küçük ada ekonomisi olan KKTC'de bu tür satışların denetim altına alınması gerektiğini, bu konuda Malta'nın iyi bir uygulama ortaya koyduğunu söyledi. 


Hasan Taçoy, üniversiteler KKTC ekonomisinin lokomotif sektörüyse yapılması gerekenin öğrenci sayısını artırmak olduğunu, öğrenci sayısının ise açılan üniversite sayısıyla doğrudan ilişkisi olmadığını ifade etti. 


Taçoy, öğrenci sayısının artırılmasının kaliteli eğitimle mümkün olduğuna işaret ederek, bunun unutulmamasını, gerekli önlemlerin buna göre alınması gerektiğini söyledi. 


Konuşmasının detaya girmeden tasarıya yönelik olumlu ve olumsuz görüşlerini içerdiğini anlatan Taçoy, önemli olunan sürekli geçmişi eleştirmek olmadığını, önemli olanın istikrarla birlikte güvenin yaratılması olduğunu vurguladı. 


Hasan Taçoy, kamu reform yasasının iki yıl önce  Bakanlar Kurulu'nda kabul edildiğini hatırlatarak, iki yıldır bu yasanın nerede olduğunu merak ettiğini söyleyerek, kamu reformunun ivedilikle yasalaşması gerektiğini söyledi. 


Taçoy, içinde bulunan durumda hala müşavir ordusu yaratmaya devam edilmesinin doğru olmadığını ifade ederek,  çalışma saatleri konusunun da değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. 


Hasan Taçoy, tek mesainin uygulanmaya başlaması zamanından bile bunun yürümeyeceğini savunduğunu hatırlatarak, sistem değişikliğinin bir günde olamayacağını, bunun için detaylı hazırlık gerektiğini söyledi. 


Taçoy, KTFF'nin imzaladığı belgenin ilginç bir belge olduğunu, bu çerçevede söyle bir belgenin bir başka örneğinin daha dünyada görülemeyeceğini ifade ederek, metnin FIFA ve UEFA'nın bir anlamda kendisini kurtarmaya yönelik olduğunu kaydetti. 


Hasan Taçoy, metni bir bütün olarak değerlendirmek gerektiğine işaret ederek, anlaşmanın altıncı maddesinin anlaşmayı iki taraftan birinin bunu iptal edebileceğini içerdiğini anlattı. 


UEFA ve FIFA'nın kendisini kurtarmak amacıyla hareket ederek, Kıbrıslı Türk ve Rumları bir kez daha çatışma ortamına sürüklemiş gibi göründüğünü anlatan Taçoy, önemli olanın Kıbrıs Türk halkının her anlamda dünyadaki yerini alması olduğunu söyledi. 


Taçoy'un konuşmasıyla Tasarının genel görüşmesini tamamlayan Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi daha sonra Tasarının madde madde görüşülmesine geçti ve toplantısını kapattı. 


KOMİTE'NİN BİR SONRAKİ TOPLANTISI PERŞEMBE GÜNÜ  


Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi, bütçe çalışmalarına 14 Kasım Perşembe saat 10.00'da başlayacak toplantısıyla devam edecek ve Cumhuriyet Meclisi,  Başbakanlık ile Sayıştay Başkanlığı bütçelerini ele alacak.
 
12 Kasım 2013 Salı 11:10
Okunma: 1888
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Gazete Manşetleri
 
Anket
Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak 2016 sonuna kadar bir çözüme ulaşılabileceğine inanıyor musunuz?
Evet İnanıyorum
Hayır İanmıyorum
Kararsızım
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Kuzey’de ‘Rum mülkü’ satın alanların durumuGöbek eriten 10 baharatZayıflamak isteyenlere 5 uzman 5 süper öneriGünde iki fincan kahve içen erkeklerin...Kıbrıs'ta gezilecek yerlerSu geldi Rumlar çıldırdı İşte muhtemel yeni Kıbrıs haritasıTürkiye güzeli bakın kim çıktı!Doğu Akdeniz’de Enerji Stratejileri ve Bölgesel Güvenliğin GeleceğiDoğu Akdeniz’de hidrokarbon yatakları: Yeni bir jeopolitik mücadele sahası mı?
 
TÜRKİYE'DEN GELEN SUYUN DAĞITIMI VE PROJELENDİRİLMESİ ÇALIŞTAYI'NIN SONUÇ BİLDİRGESİ YAYINLANDIDoğu Akdeniz’de zengin gaz ve petrol rezervleri
 
 
Nöbetçi Eczaneler
LEFKOŞA KADER ECZANESİ  (Tel : (392)223-5499)
SEROL ECZANESI  (Tel : (392)227-2064)
GAZİ MAĞUSA SAKARYA ECZANESI  (Tel : (392)365-2989)
GİRNE SERTAÇ ECZANESI  (Tel : (392)815-9067)
GÜZELYURT İNCİ ECZANESI  (Tel : (392)714-3252)