Ana Sayfa » G. Kıbrıs » Downer'ın 77 Sayfalık Belgesi Rum Basınında

Downer'ın 77 Sayfalık Belgesi Rum Basınında

Simerini, "yönetim" Ve "yetki Paylaşımı"ndan Başlayarak Belgeyi Yayınlamaya Başladı.

 
 
Downer'ın 77 Sayfalık Belgesi Rum Basınında
Lefkoşa, 18 Mayıs 13 (T.A.K.): BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer tarafından Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ve Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis'e verilen ve 2008-2012 dönemindeki  müzakerelerde varılan mutabakatlar ile görüş ayrılıklarından oluştuğu belirtilen  77 sayfalık belgenin içeriğiyle ilgili detaylar Rum basınına yansıdı.


Simerini haberi "Kaosta Görüş Birliğine Vardılar... Dört Yıl İşlevsizlik Abidesi İçin Müzakere Ettiler... Aleksander Downer'ın Yazdığı Görüş Birlikleri-Görüş Ayrılıkları Belgesi; Müzakere Konusunun Doğru Zemin Eksikliği, Bir Dolu Sapmalardan İbaret Olduğunu Gösteriyor" başlık ve spotlarıyla aktardı.


Gazete, Eylül 2008'de başlayıp 2012'ye kadar devam eden doğrudan müzakerelerde Hristofyas'ın, Kıbrıs sorununa Rumların talep ettiği gibi adil, yaşayabilir ve işleyebilir çözüm zemini oluşturabilecek kazanımlar sağlamayı başaramadığı yorumunu  yazdı.


Downer ve grubunun hazırladığı belgeden,  iki tarafın uzlaşır göründüğü başlıkların bile çözüme ciddi temel oluşturamadığının anlaşıldığını, çünkü önemsiz detaylarla ilgili olduklarını belirten gazete, iki bölgeli ve iki toplumlu federasyona iki tarafın yaklaşımındaki sapmaların arttığını,  bazı başlıklarda basit görüş birlikleri bile olmadığını yazdı.


Gazete, şöyle devam etti:


"Kaydedilmiş görüş birliklerinin çoğu, müzakereler başarılı olursa teoride ortaya çıkacak 'Birleşik Kıbrıs'ın özellikle işlevsiz bir devlet olacağı sonucunu gündeme getiriyor. Aslında devletin bütün işlevselliği, benzer vakalardan iki-üç tanesinin olacağı olgusuna dayanıyor. Kararlar ancak çeşitli köken kriterlerinin yerine getirilmesi halinde alınacak, kamu hizmeti her yerde her iki toplumun da temsil edilebilmesi için sorumlu ve sorumlu yardımcıları ile dolacak. Yani bir şekilde, her iki taraf yeterince temsiliyeti olmazsa neredeyse hiçbir şey olamayacak ve tek bir memur ile hiçbir ciddi iş halledilemeyecek. Bugün çok geniş olan kamu sektörü daraltılmaya çalışılıyorken, vergi yükümlüsü vatandaşlar da artan yetki ve yetkilileri ödemek zorunda kalacak.


30 Nisan tarihini taşıyan 77 sayfalık Downer belgesi müzakere başlıklarıyla aynı (Yönetim ve Yetki Paylaşımı, Mülkiyet, AB Konuları, Yabancılar, Muhaceret, Sığınma ve Vatandaşlık, Güvenlik ve Garantiler, Toprak, Mülkiyet) başlıkları taşıyan bölümlere ayrılmış. Bağlayıcı olmayan görüş birlikleri siyah renkli kalemle, tarafların bunlara itirazları ve görüş ayrılıkları mavi ile işaretlenmiş. Rum tarafının tezleri ifade edileceğinde mavi, Türk tarafının tezleri ifade edileceğinde kırmızı kullanılmış. Görüş birliklerinin niteliği son üç başlığın 77 sayfalık metnin toplam 10 sayfasını oluşturmasıdır. İkisi muhaceret, beşi güvenlik ve üçü toprakla ilgilidir ve bunlarla ilgili sadece 7 öneride dipnot yoktur! Belgenin tamamında çeşitli maddelerin terminolojiye ilişkin itirazlar tekrarlanıyor 'federal birim' mavi, 'oluşturucu eyalet' kırmızı renkte yazılmış.


Simerini bugün, 77 sayfalık belgede en geniş yeri tutan Yönetim ve Yetki Paylaşımı başlığını Downer'ın verdiği gibi genel hatlarıyla irdeleyecek, yarın da diğer başlıklara geçecek. Belgeye göre 2010'daki müzakereler sırasında Dimitris Hristofyas ile Mehmet Ali Talat arasında uzlaşılan iki temel ilke var. Birincisi federal Kıbrıs'ın Kıbrıslı Rumlardan ve Kıbrıslı Türklerden eşit olarak kaynaklanacak tek, bölünmez egemenliği; ikincisi de Anayasa'nın federal hükümete vermediği yetkileri birimler tarafından Anayasa sınırları içerisinde münhasır ve özerk olarak kullanacaklarıdır.


BAŞKANLAR


Görüş birliklerine göre 'Birleşik Kıbrıs'ın farklı federal birimlerden gelecek ve başka seçenekler göz ardı edilmeden doğrudan halk tarafından seçilecek başkanı ve başkan yardımcısı olacak. Görev süreleri 6 yıl olacak ve görev süreleri güvensizlik oyuyla kesintiye uğratılamayacak. Kıbrıslı Türklerin ve Rumların sayısal oranıyla belirlenecek Bakanlar Yürütme Kurulu olacak. Ataması ortak yapılacak ve ilgili kararın alınmasında başarısız olunması halinde minimum ortak bakanlar atanacak, geriye kalanlar ait oldukları toplumdan başkan/başkan yardımcısı tarafından atanacak.  Hedef, Bakanlar Kurulu'nda kararların oy birliğiyle, anlaşmazlık halinde oy çokluğuyla alınmasıdır. Bu noktada Kıbrıs Rum tarafı her toplumdan en az bir, Türk tarafı da iki oy maddesi olmasını önerdi. Oylamaya Başkan ve Başkan Yardımcısı'nın da katılması öngörülen dış ilişkiler ve savunma ve güvenlik konuları bu prosedürdeki muhtemel sapmalar olarak görülebilir.


MECLİS VE SENATO


İki yasama organı; Senato ve Temsilciler Meclisi kurulmasına dair görüş birliği var. Senato'da temsiliyet eşit ve ayrı seçimlerle olacak. İki organdan her birinin bir başkanı ve iki başkan yardımcısı olacak. Kıbrıslı Rum'un başkanlık ettiği organın birinci başkan yardımcısı Kıbrıslı Türk, Kıbrıslı Türk'ün başkanlık ettiği organın birinci başkan yardımcısı da Rum olacak. Senato başkanı ve Meclis Başkanı aynı toplumdan olamayacak.


Karar alınması için Meclis'te çoğunluk dışında, her toplumdan temsilcilerin en az dörtte birinin oyunu gerektiren Senato'nun onayına ihtiyaç duyulacak. Kıbrıs Türk tarafı bazı yasaların özel çoğunluk gerektirdiği görüşünde. Bir yasa önerisinin iki toplum arasındaki ilişkileri veya bir birimin çıkarlarını zedelediği düşünüldüğünde 'alarm prosedürü' harekete geçerek Yüksek Mahkeme'ye havale edilecek. Anayasa değişiklikleri ve anlaşma olmayan özel yasalar için Kıbrıs Rum tarafı tarafların 2/5 özel çoğunluğunu ve katılımcıların (hazır bulunan) basit oyçokluğu olmasını isterken; Kıbrıs Türk tarafı her bir taraftan katılan (hazır bulunan) temsilcilerini ¼'e uzatıyor.


ÇIKMAZLARIN ÇÖZÜMÜ


Meclis'in, olmazsa merkezi hükümetin işleyemeyeceği veya olmamasının Kıbrıs'ın uluslararası ilişkilerinde ve Avrupa'ya yönelik yükümlülüklerinde sorun yaratacak bir yasasını Senato'nun onaylamaması halinde uzlaşmazlık, anlaşmazlıkların çözümü mekanizmasına havale edilecek. Bu mekanizma Kıbrıslı Türkler ve Rumların eşit temsil edileceği ve Meclis'e çoğunluk karşı önerisi yapacak bir komitedir. Bu çaba başarısızlığa uğrarsa komiteye her bir toplumdan bir senatör eklenir ve yeni çoğunluk oluşturulur. Çıkmaz iki yıllık dönemde çözülmezse Meclis dağılır ve (erken) seçim ilan edilir.


Federal Mahkeme'de temsiliyet ¬her bir toplum için eşit olacak. Aynı şey, hangi tür davaya bakarsa baksın Yüksek Mahkeme için de geçerli olacak. İhtilaf halinde, Annan planından bilinen yabancı yargıçlar geri dönüyor. Karar olabilmesi için bunlardan biri Anayasa Mahkemesi tarafından seçiliyor.


HAVA VE DENİZ ANLAŞMAZLIKLARI


Kara suları, kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge'nin (MEB) Deniz Hukuku uyarınca merkezi hükümetin yetkisinde olacağı konusunda neredeyse görüş birliği vardır. Kıbrıs Türk tarafı limanlar ve liman hizmetleri sahipliğinin merkezi hükümete ait olmaması gerektiğine inanıyor. Ancak havacılıkta durum çok daha karışıktır. Türkler FIR devlete ait olmakla birlikte hava trafik kontrollerinin, her bir 'devletçiğin', biri Larnaka'da biri de Timbu'da (Ercan) konuşlanacak kontrol merkezi tarafından yapılacağına ilişkin bir madde istiyor. Her bir birim kendi kontrol merkezinin personeli, altyapısı ve donanımından sorumlu olacak. Aksine Kıbrıs Rum tarafı sivil havacılığın federal sorumluluk olması ve uygulanacak federal hizmetleri olması gerektiğine inanıyor. Yani FIR ve iki kontrol kulesine yerleştirilecek personelin hizmetleri üniter olsun.


DIŞ İLİŞKİLER


Dış ilişkilerde görüş ayrılıkları var. Çünkü iki taraf uluslararası ilişkilerin merkezi hükümetin yetkisinde olduğunda hemfikir olmalarına karşın, federal birimlerin uluslararası anlaşma yapma olanakları konusunda anlaşmıyor. Türk tarafı dış politikayı belirleyecek bir dış ilişkiler komitesi kurulmasını arzu ederken Kıbrıs Rum tarafı (bu) organın iki birimin yetkilerine tabi konularda danışma niteliğinde olmasını istiyor.


Dışişleri Bakanlığı'ndaki diplomatik organ kamu hizmetlerinin ayrı kısmı olacak ve kesin oranla ilgili anlaşma olmasa da iki 'devletçiğin' nüfusu oranında temsiliyet olacak. Diplomatik misyon şefleri, Türkler üçüncü kişilerin atanmasına olanak sağlayan bir madde olması gerektiğini düşünse de, diplomatik organ içerisinden atanacak. Başkan ve başkan yardımcısının iki farklı toplumdan gelmesi gerekiyor. New York, BM kürsüleri, Avrupa Konseyi, Türkiye, Yunanistan, Almanya ve Güvenlik Konseyi daimi üyesi beş ülkedeki diplomatik misyon şefleri her iki toplumdan gelmeli.


Devletlerin tanınması, diplomatik ilişki başlaması ve devletlerarası örgütlere katılıma Başkanlık Konseyi tarafından karar verilecek, Kıbrıs Yunanistan ve Türkiye ile özel dostluk bağlarını koruyacak. Türkiye için, vatandaşlarının dört özgürlükten demografik orana göre yararlanması konusunda özel bir madde var.


KİM NE ANLAŞMA YAPACAK


Anlaşma yapılması konusunda Rum tarafı, iki taraf da bir anlaşmanın onanmasına itiraz ederse imzalanmasından kaçınılması Türk tarafı ise anlaşmanın imzalanmasının yasaklanması gerektiğine inanıyor. MEB sınırlarının belirlenmesi gibi anlaşmalar özel çoğunlukla onanacak.  'devletçikler' sadece Kıbrıs Cumhuriyeti'nin diplomatik bağları olan devletlerle, kendi yetki alanları dahilinde anlaşmalar yapabilecekler. Rum tarafı bunun, merkezi hükümetin izin vermesi şartıyla yapılması gerektiğine inanıyor. Ticari ve kültürel konular oluşturucu eyaletlerin yetkisindedir ancak prosedüre ve detaylara ilişkin birçok görüş ayrılığı var. Rum tarafı birimlerin yabancı hükümetlerle temas etmek için Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yerel yönetimler için de Dışişleri Bakanlığı'yla istişare etmesi gerektiğine inanıyor.


KURUMLAR VE YETKİLER


Görüş birlikleri federal kamu hizmetleri ve mukabil Federal Kamu Hizmetleri Komitesi olmasını öngörüyor. Komite üyeleri bir yıllığına atanacak. Yine Federal Ombudsman ve Yardımcısı olacak, federal suçlar belirlenecek. Dış ilişkiler konusunda Rum tarafı hükümetin sadece bir uluslararası varlığı olması, dış politika oluşturulması için oluşturucu birimlerin kendi aralarında ve merkezi hükümetle işbirliği yapması gerektiğine inanıyor. Türk tarafı 'devletçiklerin', kendi yetki alanlarına girdiği durumlarda uluslararası anlaşma imzalama hakları olması gerektiğine inanıyor.


Merkezi hükümetin yetkileri olan şu konularda da görüş birliği var: Avrupa politikası, savunma politikası, iletişim, meteoroloji, vatandaşlık ve sığınma verilmesi, terörle mücadele ile ilgili birimler, uyuşturucu trafiği, kara para aklama, organize suç ve aflar. Federal Makam telif hakları, ekonomik uyum, çalışma hakları, ailenin ve özel hayatın ve sağlığın korunmasını belirler. Federal ekonomi, federal bütçe ve dolaylı vergiler, gümrük harçları, federal ekonomi ve ticaret politikası, federal polis, bağımsız kurum ve komiteler, seçimler, federal referandum da merkezi hükümetin denetimine. Yine federal mülk, federal birimlerle alakalı kamu işleri ve istimlâkler; devletçiklerle işbirliği içinde Federal hükümet gözetiminde olacak. Dahası doğal kaynakların, rekabet ve yetkiler de merkezi hükümetin yönetiminde olacak..."


(ŞA/GUR)


 
18 Mayıs 2013 Cumartesi 11:53
Okunma: 702
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Gazete Manşetleri
 
Anket
Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak 2016 sonuna kadar bir çözüme ulaşılabileceğine inanıyor musunuz?
Evet İnanıyorum
Hayır İanmıyorum
Kararsızım
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Kuzey’de ‘Rum mülkü’ satın alanların durumuGöbek eriten 10 baharatZayıflamak isteyenlere 5 uzman 5 süper öneriGünde iki fincan kahve içen erkeklerin...Kıbrıs'ta gezilecek yerlerSu geldi Rumlar çıldırdı İşte muhtemel yeni Kıbrıs haritasıTürkiye güzeli bakın kim çıktı!Doğu Akdeniz’de Enerji Stratejileri ve Bölgesel Güvenliğin GeleceğiDoğu Akdeniz’de hidrokarbon yatakları: Yeni bir jeopolitik mücadele sahası mı?
 
TÜRKİYE'DEN GELEN SUYUN DAĞITIMI VE PROJELENDİRİLMESİ ÇALIŞTAYI'NIN SONUÇ BİLDİRGESİ YAYINLANDIDoğu Akdeniz’de zengin gaz ve petrol rezervleri
 
 
Nöbetçi Eczaneler
LEFKOŞA KADER ECZANESİ  (Tel : (392)223-5499)
SEROL ECZANESI  (Tel : (392)227-2064)
GAZİ MAĞUSA SAKARYA ECZANESI  (Tel : (392)365-2989)
GİRNE SERTAÇ ECZANESI  (Tel : (392)815-9067)
GÜZELYURT İNCİ ECZANESI  (Tel : (392)714-3252)