Ana Sayfa » Kıbrıs » Sosyal Sigortalar Yasası neden değişmeli?

Sosyal Sigortalar Yasası neden değişmeli?

“Yeni Sosyal Sigortalar Yasası’nın en önemli özelliği belediyelerin sosyal sigortalara olan borçlarının bir an önce tahsil edilmesi"

 
 
Sosyal Sigortalar Yasası neden değişmeli?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik eski Bakanı Türkay Tokel, Sosyal Sigortalar yasasında değişiklikler yapılmasının kaçınılmaz olduğunu kaydetti. KKTC’deki Sosyal Sigortalar Yasası’nın 1976 yılında geçtiğini ve 1977 yılında yürürlüğe girdiğini anımsatan Tokel, 74 öncesi Güney Kıbrıs’ta çalışan ve ödemelerini orada yapmış kişilerin sorumluluklarını da Sosyal Sigortalar Kurumu’nun yüklendiğini ifade etti. Sosyal Sigortaların gerçek emeklilerini vermeye başladığı 2002-2003 yıllarından itibaren mali yönden sıkıntıların başladığını kaydeden Tokel, “gerçek emeklilerini vermeye başladığında kurumun yükü (yeni emeklilerle) arttı. Sıkıntı orada baş gösterdi” dedi.  

2007 yılındaki CTP hükümeti döneminde, dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sonay Adem’in, zorluğun aşılabilmesi için devlet bankalarından ve özel bankalardan ihtiyat sandığı yatırımlarını teminat göstermek suretiyle kredi aldığını anımsatan Tokel, o kredi borçlarının hala devam ettiğini vurguladı.

 

Sendikaların “emeklilik yaşının yükseltilmesi hiçbir fayda sağlamayacak” sözlerini de değerlendiren Türkay Tokel, Kademeli geçiş ile emeklilik yaşını yükseltmenin, ilk yıllarda önemli bir tasarruf getirilmeyeceğini ancak 5 yıldan sonra 3 buçuk milyon civarında tasarruf elde edileceğini kaydetti.

 

Yeni Sosyal Sigortalar Yasası’nın en önemli özelliğinin belediyelerin sosyal sigortalara olan borçlarının bir an önce tahsil edilmesi olduğunu dile getiren Tokel, “yasa çıkarılacak, borçlar kesilecek” dedi.

 

Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Türkay Tokel, Sosyal Sigortalar Yasasında yapılması planlanan değişikliğe neden gerek duyulduğunu açıkladı:

 

Bütçe dengeleri bozuldu…

Devletin her türlü bütçe desteğine rağmen Sosyal Sigortalar Kurumu bütçe dengeleri kurum aleyhine hızla devam eder, SSK’nın devlet ve özel bankalara olan borcu 176 milyon gibi çok ciddi bir rakama çıkar, 2011 yılında devletin SSK için öngördüğü 125 trilyon lira 9 ay gibi bir sürede biter ve ilave kaynağa ihtiyaç duyulursa hükümetin radikal tedbirler almaktan başka yolu yoktur.

 

Finansmanla ilgili sorunlar…

KKTC’deki Sosyal Sigorta sisteminin finansman sorununun bir bölümü giderleri artırıcı, diğer kısmı ise gelirleri azaltan- uzun yıllar boyunca devam eden- gelişme ve uygulamalardan kaynaklanmaktadır.

 

Gider artırıcı faktörler…

Gider artırıcı faktörler, erken yaşta emeklilik uygulamaları, primi alınmadan ya da prim değerini fazlasıyla aşan bonkör sigorta ödemeleri, uzayan ortalama ömür nedeniyle artan aylık ödemeleri ve prim gelirleri ile ödenen aylıklar arasındaki ilişkinin zayıflığıdır.

 

Gelir azaltıcı faktörler…

Gelir azaltıcı faktörlerin başında kayıt dışı yaşam ve prime esas kazancın düşük gösterilmesi gelmektedir.

 

Ne yapılabilir…

Sosyal Sigorta Finansman dengesini bozan en önemli sorunlardan biri erken emekliliktir. Genç emekli sayısının yüksek olması, daha kısa çalışma süresi, daha uzun emeklilik süresi anlamına gelmektedir. Örnek vermek gerekirse, 16/76 sayılı Sosyal Sigortalar Yasası uyarınca 25 yıl prim yatırımı ile 50 yaşında emekli olunabilmektedir. Sosyal Sigortalar Fonu yılda ortalama 1500 emekli vermekte ve aktif-pasif oranı sürekli düşmektedir.

 

Kazancın düşük gösterilmesi finansman dengesini bozuyor…

Kazancın düşük gösterilmesi de finansman dengesini bozmaktadır. Örnek vermek gerekirse ortalama aylık 2000 TL maaş alan bir çalışanın sosyal sigorta yatırımları asgari ücret üzerinden yapılmaktadır.

 

Orta vadede yapılması gerekenler…

Orta vadede kayıt dışı istihdamı azaltmak, prim almadan yapılan ödemeler, kısa vadeli sigorta kollarında nimet-külfet dengesi esasına göre düzenlemeler gibi uygulamalar yapılabilir.

 

Kademeli geçiş ne getirecek…

Sosyal güvenlik sistemlerinde emeklilik yaşını kademeli olarak yükseltmenin bütçeye yansıması iki şekilde olmaktadır. Kademeli geçiş ile mevcut bütçe açıklarını kontrol edebilme imkânı yakalanmakta ve bütçe disiplini sağlanıp aktüeryal denge kurma imkânı doğmaktadır. Emeklilik yaşını kademeli olarak yükseltme çalışmaları genelde geleceği kurtarma operasyonu olarak görülmektedir.

 

İlk 5 yıl getirisi yok…

Kademeli geçiş ile emeklilik yaşını yükseltme, bu deneyi yaşayan birçok ülkede olduğu gibi KKTC’ye de ilk yıllarda önemli bir tasarruf getirilmeyecektir. KKTC için 5 yıldan sonra 3 buçuk milyon civarında tasarruf olacağı hesaplanmaktadır. Ancak hedeflenen yaşa (KKTC için hedeflenen yaş 60) yaklaşma hızı ne kadar hızlı olursa tasarruf miktarı da kümülatif olarak o kadar hızla artacaktır.

 

Çeşitli ülkelerde emeklilik yaşları…

Fransa’da 60’dı, 2010’da 65’e yükseltildi. İspanya 60, İngiltere kadınlar 60, erkekler 65. 2020 yılında herkes için 65 olacak. 2046’ya kadar kademeli olarak 68’e yükseltilecek. Portekiz 65, İsveç 65, Japonya 60, ABD 65, Kanada 65, Almanya 65.

Yurdagül BEYOĞLU Haberdar
 
2 Kasım 2011 Çarşamba 15:19
Okunma: 1172
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Gazete Manşetleri
 
Anket
Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak 2016 sonuna kadar bir çözüme ulaşılabileceğine inanıyor musunuz?
Evet İnanıyorum
Hayır İanmıyorum
Kararsızım
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Kuzey’de ‘Rum mülkü’ satın alanların durumuGöbek eriten 10 baharatZayıflamak isteyenlere 5 uzman 5 süper öneriGünde iki fincan kahve içen erkeklerin...Kıbrıs'ta gezilecek yerlerSu geldi Rumlar çıldırdı İşte muhtemel yeni Kıbrıs haritasıTürkiye güzeli bakın kim çıktı!Doğu Akdeniz’de Enerji Stratejileri ve Bölgesel Güvenliğin GeleceğiDoğu Akdeniz’de hidrokarbon yatakları: Yeni bir jeopolitik mücadele sahası mı?
 
TÜRKİYE'DEN GELEN SUYUN DAĞITIMI VE PROJELENDİRİLMESİ ÇALIŞTAYI'NIN SONUÇ BİLDİRGESİ YAYINLANDIDoğu Akdeniz’de zengin gaz ve petrol rezervleri
 
 
Nöbetçi Eczaneler
LEFKOŞA KADER ECZANESİ  (Tel : (392)223-5499)
SEROL ECZANESI  (Tel : (392)227-2064)
GAZİ MAĞUSA SAKARYA ECZANESI  (Tel : (392)365-2989)
GİRNE SERTAÇ ECZANESI  (Tel : (392)815-9067)
GÜZELYURT İNCİ ECZANESI  (Tel : (392)714-3252)