Ana Sayfa » Kıbrıs » Tartışmalı yasadaki radikal değişiklikler

Tartışmalı yasadaki radikal değişiklikler

Dün sabah saatlerine kadar süren tartışmalı Meclis oturumu ile yasalaşan Sosyal Sigortalar (Değişiklik) Yasa Tasarısı, birçok noktada, radikal değişimler öngörüyor

 
 
Tartışmalı yasadaki radikal değişiklikler
Yasadaki en radikal değişim emeklilik yaşı ile ilgili. 35 yaş ve altındaki herkes 60 yaşında emekli olacak. 36-44 yaş arasında ise kademeli emeklilik öngörülüyor. 45 yaşından büyük olanlar ise eski yasaya göre, 50, 55 ve 60 yaşlarında emekli olabilecek



PRİMLER ARTTI…

Yasa ile prim oranları yeniden düzenlenirken, işçi ve işveren yatırım paylarını yüzde 1 arttı. Bugüne kadar, maaş oranının yüzde 18’i prim olarak yatırılırken, yasa ile birlikte bu oran yüzde 20’ye çıktı. Yüzde 20’lik kısmın yüzde 9’unu sigortalı, yüzde 11’ini ise işveren yatıracak. İşverenin kendi adına ödediği sigorta oranı ise yüzde 15’ten 17’ye çıkarıldı



İŞSİZLİK ÖDENEĞİNE 720 GÜN ŞARTI…

Yasadaki radikal değişimlerden biri de işsizlik ödeneği ile ilgili. 720 ile bin 800 gün arasında prim yatıranlara 120 gün, bin 800 gün ile 5 bin 400 gün arasında prim yatıranlara 156 gün, 5 bin 400 gün ve fazlası primi olanlara ise 180 gün işsizlik ödeneği verilecek



Cumhuriyet Meclisi’nde ciddi tartışmalar eşliğinde yasalaşan Kıbrıs Sosyal Sigortalar (Değişiklik) Yasa Tasarısı, daireye kısa vadede yıllık 25-30 milyon dolar arasında prim artışı öngörüyor.

Yasa ile prim oranları yeniden düzenlenirken, işçi ve işveren yatırım paylarını yüzde 1 artırıyor. Bugüne kadar, maaş oranının yüzde 18’i prim olarak yatırılırken, yasa ile birlikte bu oran yüzde 20’ye çıkarıldı. Yüzde 20’lik kısmın yüzde 9’unu sigortalı, yüzde 11’ini ise işveren yatıracak. İşverenin kendi adına ödediği sigorta oranı ise yüzde 15’ten 17’ye çıkarıldı.

Sosyal Sigortalar Fonu’nda sadece prim artışı ile değil, kademeli geçiş ile gelir artışı sağlamak da öngörülüyor. Buna göre, çalışan daha geç emekli olacağı için, prim yatıracağı yıllar da çoğalmış olacak. Kademeli emeklilik yaşı ile 10 yıllık bir sürenin sonunda, Sosyal Sigortalar Fonu’nun toplamda yaklaşık 275 milyon TL tasarruf sağlaması öngörülüyor.

Sosyal güvenlik politikalarında kısa vadede kazanım elde etmenin güç olduğunu belirten Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürü Erçin Tekakpınar, “Bu yasa ile ilgili ilk yıllarda kısmen, ilerleyen on yılda ise ciddi anlamda bir toplumsal fayda sağlanacak” dedi.

Tekakpınar, yasanın hep olumsuz yanlarının ön plana çıkarıldığını belirterek, “Bu yasa, düzenli ve adil prim yatıranlara, daha yüksek maaş öngörüyor. Bir önceki yasaya göre daha adaletli ve çalışanın yanında duran bir yasa şu anda uygulamada” ifadesini kullandı.

Eski sistemin en kötü yanının “kayıt dışılığa teşvik” olduğunu belirten müdür Tekakpınar, yeni yasa ile birlikte bu sorunun da ortadan kaldırıldığını ifade ederek, “Çalışana da buradan çağrı yapmak istiyorum. Düzenli bir emeklilik süreci yaşamak isteyenler, kayıt altında ve düzenli yatırım yapmalı. Bu konuda çalışanların da hassas olması şart” vurgulamasını yaptı.



Yasa neden yapıldı?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yasanın yapılma amacını şu cümle ile açıkladı: “Evrensel gerçeklerden hareketle, hem KKTC’deki Sosyal Sigorta sisteminin mali sürdürülebilirliğine katkı yapabilmek hem de KKTC sosyal güvenlik sisteminin gelecek nesiller için sürdürülebilir kılınması.”



70 bin aktif, 28 bin 500 emekli

Sosyal Sigortalar Dairesi’nde, 28 bin 500 emekli kaydı bulunurken, aktif sigortalı sayısı ise 70 bin 336 olarak açıklandı. Nisan 2009 tarihinden bugüne, aktif sigortalı sayısının da yüzde 9 arttığı belirtildi. Buna karşın, aktif sayısına eş oranda emekli sayısının da sürekli artış göstermesi, kurumun mali açıdan yapısının düzelmesini de engelledi.

Sosyal Sigortalar Dairesi’nde, her yıl ortalama bin 200, bin 300 kişiyi emekliye ayrılıyor. Kurumun 2011 yılı açığı, yaklaşık 400 milyon TL olarak ortaya çıktı. Kurum gelirlerinin neredeyse tümü, maaş ödemeye giderken, emeklilere sağlanması öngörülen birçok sosyal katkı da yapılamıyor.

Kurumun yeni yapılanması içerisinde, “sadece maaş ödeyen” yapıdan çıkarılması da öngörülüyor. Özellikle sağlık alanı başta olmak üzere, sigorta emeklilerinin birçok alanda sosyal katkı alması da gelecekle ilgili öngörülen planlar arasında.



Emeklilik yaşı 60 olacak

Yeni tasarı içerisindeki en radikal değişim, emeklilik yaşının kademe kademe 60’a çıkarılıyor olması. Kademeli geçiş, “geleceği kurtarma” olarak isimlendiriliyor. Yasa, 39 yaş ve altındaki tüm kesimlerin 60 yaşında emekli olmasını öngörürken, 45 yaş üzerinde aktif sigortalılar için emeklilik şartları aynen devam edecek. Kademeli geçişle ilgili yasada yer alan düzenleme aynen şöyle:



- 45 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 50, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 55, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 44 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 51, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 56, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 43 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 52, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 57, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 42 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 53, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 58, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 41 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 54, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 59, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 40 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 55, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 39 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 56, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 38 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 57, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 37 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 58, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 36 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 59, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



- 35 yaşında olanlar, 25 yıl prim yatırma koşulu ile 60, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60, 15 yıl prim yatırma koşulu ile 60 yaşında emekli olabilecek.



Malullük koşulları da değişti

Tasarıya göre, çalışma gücünün üçte ikisini kaybederek malul emekli olanlara getirilen koşul da değişti. Malulen emekli olacak bir kişinin en az beş yıl prim yatırması koşulu geldi. Bu durumda olmayan kişiler, Çalışma Dairesi’nin Özürlüler Yasası altında menfaat alabilecek.





İşsizlik sigortasında da değişim

Yasadaki bir diğer önemli değişiklik ise, işsizlik sigortası ile ilgili. Eski yasaya göre, 120 gün prim yatıran sigortalılara, 156 iş günü işsizlik ödeneği veriliyordu. Yeni yasada ise aktif sigortalı olma günü 720 olarak belirlendi. İşsizlik ödeneğinden yararlanmak isteyenlerin en az 720 gün prim yatırması gerekiyor. Buna göre, 720 gün primi olanlara 120 gün işsizlik ödeneği, bin 800 gün ile 5 bin 400 gün arasında primi bulunanlara 156 gün işsizlik ödeneği, 5 bin 400 gün ve fazlası primi olanlara ise 180 gün işsizlik ödeneği verilecek. (Devamı Havadis’te)







 
28 Aralık 2011 Çarşamba 12:27
Okunma: 1546
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Gazete Manşetleri
 
Anket
Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak 2016 sonuna kadar bir çözüme ulaşılabileceğine inanıyor musunuz?
Evet İnanıyorum
Hayır İanmıyorum
Kararsızım
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Kuzey’de ‘Rum mülkü’ satın alanların durumuGöbek eriten 10 baharatZayıflamak isteyenlere 5 uzman 5 süper öneriGünde iki fincan kahve içen erkeklerin...Kıbrıs'ta gezilecek yerlerSu geldi Rumlar çıldırdı İşte muhtemel yeni Kıbrıs haritasıTürkiye güzeli bakın kim çıktı!Doğu Akdeniz’de Enerji Stratejileri ve Bölgesel Güvenliğin GeleceğiDoğu Akdeniz’de hidrokarbon yatakları: Yeni bir jeopolitik mücadele sahası mı?
 
TÜRKİYE'DEN GELEN SUYUN DAĞITIMI VE PROJELENDİRİLMESİ ÇALIŞTAYI'NIN SONUÇ BİLDİRGESİ YAYINLANDIDoğu Akdeniz’de zengin gaz ve petrol rezervleri
 
 
Nöbetçi Eczaneler
LEFKOŞA KADER ECZANESİ  (Tel : (392)223-5499)
SEROL ECZANESI  (Tel : (392)227-2064)
GAZİ MAĞUSA SAKARYA ECZANESI  (Tel : (392)365-2989)
GİRNE SERTAÇ ECZANESI  (Tel : (392)815-9067)
GÜZELYURT İNCİ ECZANESI  (Tel : (392)714-3252)