Ana Sayfa » Kıbrıs » Tükettikçe, tükendik

Tükettikçe, tükendik

Son 30 yılın rakamları, yıllar içinde ithalata bağımlı bir ülke haline gelindiğini ortaya koyarken, Ekonomist Yorucu, Annan planı döneminde fert başınadüşen gelirin 15 bin Dolara yükseldiğini ancak paranın yatırım yerine bireysel tüketime harcandığını söyledi

 
 
Tükettikçe, tükendik

 

Suna ERDEN STAR KIBRIS


Kuzey Kıbrıs’ın son 30 yıllık ithalat ve ihracat rakamları, giderek ithalata bağımlı bir ülke haline geldiğimizi ortaya koydu.Ticaret Dairesi’nin hazırladığı istatistiki verilere göre, 30 yıllık süreçte özellikle 90’lı yıllarda ithalat oranının katlanarak arttığı gözlemlendi. Öte yandan ithalat tutarı 10 yıl içerisinde cari fiyatlara göre trilyonlara ulaşırken, 30 yıldır KKTC’nin ihracatta trilyon tutarına ulaşamadığı ortaya çıktı. Ortaya çıkan rakamları yıllara göre değerlendiren ekonomist Vedat Yorucu, ihracatın ithalatın çok gerisinde kalmasının nedenlerini açıkladı. Star Kıbrıs’a konuşan Yorucu,2004 ile 2008 yılları arasında fert başına düşen gelirin 4,400 Dolar’dan 15,000 Dolara yükseldiğini ancak KKTC’de meydana gelen servet artışının, yatırım yerine bireysel tüketime harcandığını söyledi. 

RAKAMLAR NE OLDUĞUMUZU GÖSTERDİ 
Geride bırakılan son 30 yılın rakamları değerlendirildiğinde ithalat toplumu olduğumuzu ortaya çıktı. İstatistiklere göre, 1983 yılında 9 milyon TL olan ihracat rakamı 1984 yılında 14 milyon TL,1985’te,24 milyon TL,1986’da 35 milyon TL, 1987’de ise 45 milyon TL’ye çıktı. 1988’de 72 milyon TL olan ihracat rakamının 1989’da 113 milyon TL, 1990 yılında da 152 milyon TL’ye çıktı. Bu oranlar takip eden yıllarda; 1991 yılında 192 milyon TL,1992 yılında 364 milyon TL,1993’te 571 milyon TL, 1 milyar 471 milyon TL,1995 yılında 2 milyar 973 milyon TL,1996’da 5 milyar 500 milyon TL,1997’de 8 milyar 292 milyon TL,1998’de 13 milyar 588 milyon TL,1999’da 21 milyar 684 milyon TL’ye ulaştı. 

90’LI YILLAR İTHALATIN ALTIN YILLARI OLDU, İTHALAT KATLANARAK ARTTI 
İthalat rakamlarına bakıldığında ise, 1983 yılında cari fiyatlarla 33 milyon 243 bin TL olan toplam ithalat,1984 yılında 49 milyon TL,1985 yılında 74 milyon TL,1986 yılında ise 102 milyon TL’ye yükseldi. 1987 yılında 191 milyon TL olan ithalat, 1988 yılında 308 milyon TL,1989 yılında 564 milyon TL,1990 yılında ise 1 milyar 023 milyon TL’ye ulaştı. 80’li yıllarda hızla yükselen ithalat 90’lı yıllarda da artmaya devam etti. 1991’de 1 milyar 219 milyon TL olan ithalat,1992 yılında 2 milyar 412 milyon TL’ye çıktı. Rakamlar 1993 yılında 4 milyar 087 milyon TL,1995 yılında 17 milyar 039 milyon TL,1996 yılında 26 milyar 149 milyon TL gibi rakamlarla katlanarak arttı. 1997 yılında hızlı bir şekilde artan ithalat 55 milyar 222 milyon TL’ye tırmandı. 1998 yılında iki kat artan ithalat, bir yılda 112 milyar 948 milyon TL’ye yükselirken, 1999 yılında ise ithalat cari fiyatlarla 174 milyar 258 milyon TL’ye ulaştı. 

YILLAR İTHALATI KATLADI, İHRACAT GERİDE KALDI 
Hazırlanan rapora göre 2000 ile 2013 yılları arasındaki ithalat ve ihracat oranları karşılaştırıldığında ise 13 yıl süresinde KKTC’nin ihracat oranının her zaman ithalat oranının çok gerisinde kaldığı görüldü. 2000 yılında nominal TL fiyatlara göre 30 milyar 872 milyon TL olan ihracat rakamına göre ithalat ise 266 milyar 100 milyon TL olarak gerçekleşti. 2001 yılında 320 milyar 346 milyon TL tutarında ithalat yapılırken, ihracat 37 milyar 507 Milyon TL’de kaldı. Bu trendi 2002 yılında 466 milyar 379 milyon TL ile ithalat, 66 milyar 068 milyon TL ile ihracat izledi. 

DIŞ TİCARET AÇIĞI 2000’Lİ YILLARDA ARTIKÇA ATTI 
2003 yılında ithalat 709 milyar 715 TL’ye yükselirken, ihracat oranı 78 milyar 084 milyon TL’de kaldı. 2004’te toplam ithalat cari fiyatlarla 1 trilyon 218 milyar 278 milyon TL ye yükselirken, ihracat ise 85 milyar 780 milyon TL oldu. 2005 yılında 1 trilyon 695 milyar 225 milyon TL olan ithalat rakamına karşın, ihracat oranı 89 milyar 171 milyon TL olarak gerçekleşti. 2006’da 1 trilyon 983 milyar 821 milyon TL ithalata karşın, 91 milyar 143 milyon TL’lik ihracat gerçekleşti. 2007’de 1 trilyon 997 milyar 813 milyon TL olan ithalatı, 110 milyar 794 milyon TL’lik ihracat izledi. 2008 yılında ise ithalat 2 trilyon 157 milyar 197 milyon TL’ye çıkarken, ihracat ise 105 milyar 932 milyon TL’de kaldı. 2009 yılında 2 trilyon 050 milyar 389 milyon TL olarak gerçekleşen ithalat, 110 milyar 835 milyon TL’lik ihracatla beraber dış ticaret bilançosu açığını iyice artırdı. 

TRİLYONLAR HARCADIK, TRİLYONA ULAŞAMADIK 
2010 yılına gelindiğinde ise ithalat cari fiyatlarla 2 trilyon 416 milyar 394 milyon TL’ye çıkarken, ihracat 144 milyar 924 milyon TL’de kaldı. 2011 ise ithalat 2 trilyon 848 milyar 459 milyon TL, ihracat ise 195 milyar 939 milyon TL olarak gerçekleşti. 2012 yılında ithalat 3 trilyon 071 milyar 724 milyon TL, ihracat 207 milyar 941 milyon TL oldu. Dış Ticaret istatistiklerine göre (DPÖ 2014), 2013 yılında cari fiyatlara göre 3 trilyon 246 milyar 830 milyon TL’lik ithalata karşın, sadece 226 milyar 809 milyon TL’lik ihracat gerçekleşti.2010 -2013 yılları arasında ithalat miktarı katlanarak artarken, ihracatın ithalatı karşılama oranının çok gerisinde kaldığı gözlemlendi. 

KÖRFEZ SAVAŞI, TANSU ÇİLLER YÖNETİMİ BİZİ ETKİLEDİ 
İstatistiki verileri yıllara göre değerlendiren uzman Ekonomist Vedat Yorucu, 90’lı yıllarda ithalat oranındaki artışın, 1991 yılında Körfez savaşına bağlı olarak Türk Lirası’nda yaşanan devalüasyondan kaynaklandığını söyledi. Yorucu, “TL’nin değer kaybına bağlı olarak ithal fiyatlarında artışların toplam ithalatı TL bazında önemli ölçüde arttırdığı tespit edilmiştir” dedi. 1994 yılı ve sonrasını da değerlendiren Yorucu, bu dönemde TL’den kaynaklanan istikrarsızlığın ithalat rakamının artmasında etkili olduğunu söyledi. 

ADALET DİVANI KARARI İYİCE DÜŞÜŞE NEDEN OLDU 
Yorucu, “Türkiye’de Tansu Çiller’in Başbakan olduğu dönemde 5 Nisan 1994’te TL’ye uygulanan devalüasyonun etkisi de, 1994 ve sonrası için ithalatın TL bazında artışlı olmasına neden olmuştur. 1998 yılında Asya Finans Krizi’nin etkisiyle birlikte 1998 yılında iki kat artan ithalat, bir yılda 112 milyar 948 milyon TL’ye yükselirken, 1999 yılında ise ithalat cari fiyatlarla 174 milyar 258 milyon TL’ye ulaştı ”açıklamasında bulundu. Yorucu, Avrupa Adalet Divanı’nın Temmuz 1994 tarihinde KKTC menşeli ürünler aleyhine vermiş olduğu kararına istinaden KKTC’den AB’ye ihraç edilecek ürünlere uygulanacak yüzde 14’lük ekstra gümrük vergisinin, ihracatın iyice düşmesine neden olduğunu ifade etti.Yorucu, 2000’li yılların rakamlarına bakıldığında ihracatın ithalatı karşılama oranının yıllar itibariyle azaldığını, dış ticaret açığının giderek büyüdüğünü ve böylelikle, dış finansmana bağımlı hale gelen bir dış ticaret bilançosu ortaya çıktığını ifade etti. 

ANNAN PLANI DÖNEMİNDE GELİRİMİZ YÜKSELDİ ANCAK TÜKETİME HARCADIK 
Yorucu, “İthalatın 2004 yılında cari fiyatlara göre artmaya devam etmesi, KKTC’nin Güney Kıbrıs’a açılan sınır kapılarının etkisi, Annan Planı’nın çözüm perspektifine bağlı olarak inşaat sektöründeki büyüme, konjentürel gelişime bağlı olarak KKTC ekonomisinin ortalama yüzde 13.5 yüksek büyüme hızına ulaşması 2008 yılına kadar devam etmiş, Gayri Safi Milli Hasıla ABD Doları bazında ikiye katlanmış, fert başına düşen gelir de 4 bin 400 Dolar’dan 15 bin Dolara yükselmiştir. KKTC’de meydana gelen bu servet artışı, yatırım yerine bireysel tüketime yönelmiştir. Bu vesileyle, ithalatımız da otomatik olarak artmıştır” şeklinde konuştu. 

 
7 Haziran 2014 Cumartesi 10:04
Okunma: 971
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Gazete Manşetleri
 
Anket
Kıbrıs sorunu ile ilgili olarak 2016 sonuna kadar bir çözüme ulaşılabileceğine inanıyor musunuz?
Evet İnanıyorum
Hayır İanmıyorum
Kararsızım
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
Kuzey’de ‘Rum mülkü’ satın alanların durumuGöbek eriten 10 baharatZayıflamak isteyenlere 5 uzman 5 süper öneriGünde iki fincan kahve içen erkeklerin...Kıbrıs'ta gezilecek yerlerSu geldi Rumlar çıldırdı İşte muhtemel yeni Kıbrıs haritasıTürkiye güzeli bakın kim çıktı!Doğu Akdeniz’de Enerji Stratejileri ve Bölgesel Güvenliğin GeleceğiDoğu Akdeniz’de hidrokarbon yatakları: Yeni bir jeopolitik mücadele sahası mı?
 
TÜRKİYE'DEN GELEN SUYUN DAĞITIMI VE PROJELENDİRİLMESİ ÇALIŞTAYI'NIN SONUÇ BİLDİRGESİ YAYINLANDIDoğu Akdeniz’de zengin gaz ve petrol rezervleri
 
 
Nöbetçi Eczaneler
LEFKOŞA KADER ECZANESİ  (Tel : (392)223-5499)
SEROL ECZANESI  (Tel : (392)227-2064)
GAZİ MAĞUSA SAKARYA ECZANESI  (Tel : (392)365-2989)
GİRNE SERTAÇ ECZANESI  (Tel : (392)815-9067)
GÜZELYURT İNCİ ECZANESI  (Tel : (392)714-3252)